60 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਂ-ਬੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਸਹਾਰਾ, ਨਿਊ ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼ ਦੀ ਬਹੁਭਾਸ਼ਾਈ ਪਛਾਣ; ਪੰਜਾਬੀ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ 6800 ਵਿਦਿਆਰਥੀ

ਤੇਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਹਿਗਲ, ਸਿਡਨੀ : ਬਹੁ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਂ-ਬੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਨਿਊ ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਲੈਂਗੁਏਜ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਬਹੁਭਾਸ਼ਾਈ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਅਹਿਮ ਮਿਸਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਲੈਂਗੁਏਜ ਸਕੂਲਾਂ ਰਾਹੀਂ 60 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਪੜ੍ਹਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ 36 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀ ਅਤੇ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਊ ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੇਠ 60 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਕਲਾਸਾਂ ਚੱਲਣਾ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਕੂਲ ਆਮ ਸਕੂਲੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੱਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਯੋਗ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਵੀ ਅਹਿਮ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ

ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵੀ ਇਸ ਬਹੁਭਾਸ਼ਾਈ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਨਿਊ ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲੇ ਕਰੀਬ 6,800 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਨ। ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸਕੂਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਪੜ੍ਹਨ, ਲਿਖਣ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਿੰਦੀ, ਗੁਜਰਾਤੀ, ਤਮਿਲ, ਤੇਲਗੂ, ਉਰਦੂ, ਨੇਪਾਲੀ, ਬੰਗਾਲੀ, ਚੀਨੀ, ਅਰਬੀ, ਕੋਰੀਅਨ ਅਤੇ ਵੀਅਤਨਾਮੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਹਰ 10 ’ਚੋਂ ਚਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਬਹੁਭਾਸ਼ਾਈ ਪਿਛੋਕੜ

ਨਿਊ ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼ ਦੀ ਬਦਲ ਰਹੀ ਸਮਾਜਿਕ ਤਸਵੀਰ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਵੀ ਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ 2025 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ 3,12,242 ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਯਾਨੀ ਕਰੀਬ 40 ਫੀਸਦੀ, ਅਜਿਹੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 2015 ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਨੁਪਾਤ 32.3 ਫੀਸਦੀ ਸੀ।

ਸਕੂਲੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ

ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਕੂਲੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਭਾਸ਼ਾ ਸਕੂਲਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਿਰਫ਼ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿਖਾਉਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਹਾਇਤਾ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਨਿਊ ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ 60 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਹੁਭਾਸ਼ਾਈ ਹੋ ਰਹੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਰਾਸਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਢਾਂਚਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਖਾਸ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਅਤੇ ਪਲ ਰਹੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਰੱਖਣ ਦਾ ਇਹ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸਾਧਨ ਹੈ।