- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਡਰਾਉਣੀ ਵੀ ਤੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਵੀ... ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬੇਹੱਦ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਕੈਮਰੇ ’ਚ ਕੈਦ ਹੋਈ ਬੈਰਲਆਈ ਮੱਛੀ, ਜਾਣੋ ਕਿਉਂ ਹੈ ਇੰਨੀ ਖ਼ਾਸ?
ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਬੇਹੱਦ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਢਾਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਜਿਊਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
Posted By Neha Diwan
Publish Date: Fri, 30 Oct 2026 10:33 AM (IST)
Updated Date: Fri, 30 Oct 2026 10:43 AM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਬੇਹੱਦ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਹੈ। ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਜਦੋਂ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਰਹੱਸ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਨਸਾਨ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਇੱਕ ਨਜ਼ਾਰਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਮੱਛੀ ਨੂੰ ਕੈਮਰੇ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਬੇਹੱਦ ਅਜੀਬ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੱਛੀ ਦਾ ਨਾਂ ਬੈਰਲਆਈ (Barreleye) ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਅਨੋਖੀ ਅਤੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਦਿਖਣ ਵਾਲੀ ਮੱਛੀ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਬਣਤਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈਰਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਿਰ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੋਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਮੱਛੀ ਦੂਰੋਂ ਜਿੰਨੀ ਅਨੋਖੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਨੇੜਿਓਂ ਦੇਖਣ ’ਤੇ ਉੱਨੀ ਹੀ ਡਰਾਉਣੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਕਰੀਬ ਛੇ ਇੰਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਾਫ਼ੀ ਡੂੰਘੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਬੈਰਲਆਈ ਮੱਛੀ
ਬੈਰਲਆਈ ਮੱਛੀ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਰੀਬ 2,000 ਤੋਂ 2,600 ਫੁੱਟ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ’ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਬਣਤਰ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਇਹ ਮੱਛੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ 'ਟਵਾਈਲਾਈਟ' ਅਤੇ 'ਮਿਡਨਾਈਟ' ਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੀ।
ਦੁਰਲੱਭ ਅਤੇ ਅਨੋਖੇ ਸਿਰ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ
ਇਸ ਮੱਛੀ ਦਾ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਅਨੋਖਾ ਸਿਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਦੁਰਲੱਭ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਮਨੁੱਖੀ ਕਲਪਨਾ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਤੀ ਵੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਇਸ ਮੱਛੀ ਦੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ?
ਇਸ ਮੱਛੀ ਦਾ ਸਿਰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੱਖ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਥਾਂ ਸਥਿਰ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ’ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਿਲਜੁਲ ਕੀਤੇ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਤੈਰਦੇ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਉੱਪਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਵੱਲ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ’ਤੇ ਝਪਟ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬੇਹੱਦ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀ ਉਤਸੁਕਤਾ
ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਬੇਹੱਦ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਢਾਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਜਿਊਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੋਜ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸੰਸਥਾ MBARI ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਮੱਛੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਨੂੰ ਕੁੱਲ 11 ਵਾਰ ਹੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਵਾਰ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ 4K ਕੁਆਲਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਸ ਅਨੋਖੀ ਮੱਛੀ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਬਣਤਰ, ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।