Economics Nobel Prize 2026: ਰੌਬਰਟ ਈ. ਹਾਲ ਤੇ ਮਾਈਕਲ ਵੁੱਡਫੋਰਡ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਸਟਾਕਹੋਮ। ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਰੌਬਰਟ ਈ. ਹਾਲ ਅਤੇ ਮਾਈਕਲ ਵੁੱਡਫੋਰਡ ਨੂੰ 2026 ਦਾ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਰਾਇਲ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸਟਾਕਹੋਮ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ‘ਮੈਕਰੋਇਕਨਾਮਿਕ ਸਟੇਬਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ’ (ਸਮੁੱਚੇ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਰਤਾ) ਦੇ ਸੂਖਮ-ਆਰਥਿਕ ਆਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਇਸ ਵੱਕਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਰੌਬਰਟ ਈ. ਹਾਲ ਅਤੇ ਮਾਈਕਲ ਵੁੱਡਫੋਰਡ ਦੀ ਖੋਜ ਨੇ ਇਹ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਕਿ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਖ਼ਰਚੇ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਪੂਰੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨਾਂ ‘ਅਲਫ੍ਰੇਡ ਨੋਬਲ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਸਵੀਡਨ ਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਇਨ ਇਕਨਾਮਿਕ ਸਾਇੰਸਿਜ਼’ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਆਖ਼ਰੀ ਐਲਾਨ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਮੈਡੀਸਨ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂਆਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ

ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਇਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਵੀਡਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਵੱਲੋਂ 1968 ਵਿੱਚ ਅਲਫ੍ਰੇਡ ਨੋਬਲ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਅਲਫ੍ਰੇਡ ਨੋਬਲ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡਾਇਨਾਮਾਈਟ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੂਲ ਪੰਜ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮੂਲ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ 10 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਅਲਫ੍ਰੇਡ ਨੋਬਲ ਦੀ ਬਰਸੀ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਰਕਮ 12 ਮਿਲੀਅਨ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਕਰੋਨਾ (ਲਗਭਗ 12 ਲੱਖ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ) ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੇਤੂਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਨਵੀਨਤਾ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਰਾਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਨਵੇਂ ਉਤਪਾਦ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾਵਾਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।