ਜਾਪਾਨ ’ਚ 9.9 ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਦਾ ਗਲਤ ਅਲਰਟ, ਜਾਣੋ ਇੰਨਾ ਭਿਆਨਕ ਝਟਕਾ ਆਇਆ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਟੋਕੀਓ। ਰੂਸ ਦੇ ਕਾਮਚਟਕਾ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਓਜ਼ਰਨੋਵਸਕੀ ਪਿੰਡ ਨੇੜੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਤੜਕੇ 6.9 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ। ‘ਦ ਜਾਪਾਨ ਟਾਈਮਜ਼’ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਹਾਕੋਦਾਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਮੌਸਮ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ 9.9 ਦੱਸੀ ਗਈ।

ਮੌਸਮ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਸੁਧਾਰਦਿਆਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭੂਚਾਲ 9.9 ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ 6.9 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਸੀ।

ਜੇ 9.9 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿੰਨੀ ਤਬਾਹੀ ਹੋਵੇਗੀ?

ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਜਿਓਲੌਜੀਕਲ ਸਰਵੇ (USGS) ਮੁਤਾਬਕ, ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਉਸ ‘ਫਾਲਟ’ (ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਾਰ ਜਾਂ ਜੋੜ) ਦੇ ਖੇਤਰਫਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਭੂਚਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਾਲਟ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਜਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਭੂਚਾਲ ਓਨਾ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ‘ਮੈਗਾਥ੍ਰਸਟ’ ਭੂਚਾਲ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜਾ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ 9.9 ਤੀਬਰਤਾ ਵਾਲੇ ਭੂਚਾਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ 6.9 ਤੀਬਰਤਾ ਵਾਲੇ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ 32,000 ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਊਰਜਾ ਨਿਕਲੇਗੀ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਕਦੇ 9.9 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ 1960 ਦੇ ਚਿਲੀ ਅਤੇ 2011 ਦੇ ਤੋਹੋਕੂ ਭੂਚਾਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੀ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਭੂਚਾਲ

ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਮੌਸਮ ਏਜੰਸੀ ਵੱਲੋਂ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜੇ ਸਹੀ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਭੂਚਾਲ ਹੁੰਦਾ।

1960 ਵਿੱਚ ਚਿਲੀ ’ਚ ਆਇਆ ਭੂਚਾਲ

ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਭੂਚਾਲ 1960 ਵਿੱਚ ਚਿਲੀ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਲਾਤ ਬੇਹੱਦ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਚਿਲੀ ਵਿੱਚ 1960 ਦੌਰਾਨ 9.5 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ‘ਵਾਲਦੀਵੀਆ ਭੂਚਾਲ’ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 1,655 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 20 ਲੱਖ ਲੋਕ ਬੇਘਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

1964 ਦਾ ਗ੍ਰੇਟ ਅਲਾਸਕਾ ਭੂਚਾਲ

ਗ੍ਰੇਟ ਅਲਾਸਕਾ ਵਿੱਚ 1964 ਦੌਰਾਨ 9.2 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕੇ ਕਰੀਬ ਪੰਜ ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ 131 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

2004 ਦਾ ਸੁਮਾਤਰਾ ਭੂਚਾਲ

2004 ਵਿੱਚ ਆਏ ਸੁਮਾਤਰਾ ਭੂਚਾਲ ਕਾਰਨ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸੁਨਾਮੀ ਆ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 2.5 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ 9.1 ਸੀ।

2011 ਦਾ ਤੋਹੋਕੂ ਭੂਚਾਲ

2011 ਵਿੱਚ ਤੋਹੋਕੂ ਵਿੱਚ 9.1 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਫੁਕੁਸ਼ੀਮਾ ਪਰਮਾਣੂ ਹਾਦਸਾ ਵਾਪਰਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਸੁਨਾਮੀ ਆਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1,800 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਚਲੀ ਗਈ।