ਨੇਪਾਲ 'ਚ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ: ਹਸਪਤਾਲ ਫੁੱਲ, 579 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਸ਼ਾਂ ਬਰਾਮਦ; ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰਾਂ 'ਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਕਾਠਮਾਂਡੂ: ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਫਲੈਸ਼ ਫਲੱਡ (ਅਚਾਨਕ ਆਏ ਹੜ੍ਹ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਹੁਣ ਤੱਕ 579 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਸ਼ਾਂ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸ਼ਨਾਖਤ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਗਲਣ-ਸੜਨ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ।

ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੜ ਰਹੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਬਦਬੂ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਮਾਰੀ ਫੈਲਣ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਨੇਪਾਲ ਸਰਕਾਰ ਬਿਨਾਂ ਪਛਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਅਣਪਛਾਤੀ ਲਾਸ਼ ਦਾ ਡੀ.ਐਨ.ਏ. (DNA) ਸੈਂਪਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਚਿਤਵਨ 'ਚ ਮਿਲੀਆਂ 178 ਲਾਸ਼ਾਂ

ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਆਏ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਹੜ੍ਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਰੀ ਹਨ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮੀ ਲਾਪਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਜੁਟੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਕਾਰਨ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਹਾਮਾਰੀ ਫੈਲਣ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਕੱਲੇ ਚਿਤਵਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁਣ ਤੱਕ 178 ਲਾਸ਼ਾਂ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 74 ਪੁਰਸ਼, 41 ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ 8 ਬੱਚੇ (6 ਮੁੰਡੇ ਅਤੇ 2 ਕੁੜੀਆਂ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਥਾਂ ਦਫ਼ਤਰ 'ਚ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਲਾਸ਼ਾਂ

ਚਿਤਵਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਗਣੇਸ਼ ਆਰੀਅਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਰੀ ਖੋਜ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਚਿਤਵਨ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਲਾਸ਼ਾਂ ਰੱਖਣ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਰਹਾ ਹੈ।

ਗੁਰੂਵਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲਾਸ਼ਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੜਨ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣ ਲਈ ਲਾਸ਼ਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੋਂ ਦੁਰਗੰਧ ਆਉਣ ਲੱਗੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਹਾਮਾਰੀ ਫੈਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਇਸ ਸੰਭਾਵੀ ਖ਼ਤਰੇ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਅਤੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਤੇ ਯੋਗ ਨਿਪਟਾਰੇ ਲਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਹੁਣ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਬਣਾ ਕੇ ਅੱਗੇ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਜੁਟਿਆ ਹੈ।

ਮਹਾਮਾਰੀ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਨੇਪਾਲ ਸਰਕਾਰ?

ਸੜ ਰਹੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀ ਮਹਾਮਾਰੀ ਰੋਕਣ ਲਈ ਨੇਪਾਲ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲਾ ਸੰਬੰਧਿਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਉਪ ਬੁਲਾਰਾ ਰਮਾ ਆਚਾਰੀਆ ਸੁਬੇਦੀ ਅਨੁਸਾਰ ਰਸੂਵਾ, ਨੁਵਾਕੋਟ, ਧਾਡਿੰਗ, ਗੋਰਖਾ, ਚਿਤਵਨ ਅਤੇ ਨਵਲਪਰਾਸੀ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਲਾਸ਼ਾਂ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।

ਸੀਮਤ ਸਰੋਤਾਂ ਕਾਰਨ ਮਹਾਮਾਰੀ ਫੈਲਣ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ

ਮਹਾਮਾਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਰੋਗ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸੀਮਤ ਸਰੋਤਾਂ ਕਾਰਨ ਮਹਾਮਾਰੀ ਫੈਲਣ ਦੀ ਆਸ਼ੰਕਾ ਜਤਾਈ ਹੈ। ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਡਾ. ਅਨੁਜ ਭੱਟਾਚਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋਣ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਲਡ ਸਟੋਰੇਜ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰੈਫ੍ਰਿਜਰੇਸ਼ਨ ਸਮਰੱਥਾ ਘੱਟ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸੇ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਧਾਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਾਠਮਾਂਡੂ ਅਤੇ ਪੋਖਰਾ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਦੇਖਭਾਲ ਹੋ ਸਕੇ ਅਤੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।