ਵ੍ਹੇਲ ਦੀ ਹੱਡੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ AI ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਤੱਕ... ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਹੇਠ ਦਫ਼ਨਾਇਆ 408 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦਾ 'ਟਾਈਮ ਕੈਪਸੂਲ'
ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਟਾਈਮ ਕੈਪਸੂਲ ਦਫ਼ਨਾਏ ਹਨ। 1973 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ 25ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਟਾਈਮ ਕੈਪਸੂਲ ਦਫ਼ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
Publish Date: Sun, 05 Jul 2026 10:46 AM (IST)
Updated Date: Sun, 05 Jul 2026 10:54 AM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ : ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਆਪਣੀ 250ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਤੋਹਫ਼ਾ ਜ਼ਮੀਨਦੋਜ਼ ਦਫ਼ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਦੇ ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਿਸਟੋਰੀਕਲ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ 408 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਤਕਨੀਕੀ ਟਾਈਮ ਕੈਪਸੂਲ ਦਫ਼ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਹੁਣ ਤੋਂ ਠੀਕ 250 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਸਾਲ 2276 ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਣਾ ਤੈਅ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਲੰਡਰ ਕੈਪਸੂਲ ਅਮਰੀਕੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਸਮੇਟਦਾ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਅਗਲੀਆਂ ਢਾਈ ਸਦੀਆਂ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਜੰਗਾਲ ਜਾਂ ਮੌਸਮ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਅਭੇਦ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੈਪਸੂਲ ਸੰਬੰਧੀ ਵੇਰਵੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਸਰਵਿਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੁਰਾਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਹੁਣ ਤੋਂ 250 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਲੱਭ ਸਕਣ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਸਕਣ।
ਕੀ ਹੈ ਕੈਪਸੂਲ ਦੇ ਅੰਦਰ
408-ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਕੈਪਸੂਲ ਵਿੱਚ 50 ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਜਨਤਾ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਯਾਦਗਾਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵ੍ਹੇਲ ਦੀ ਹੱਡੀ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜਿਪਸਮ ਮਾਰੂਥਲ ਤੋਂ ਰੇਤ, ਰਾਈਟ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਕੱਪੜਾ, ਏਆਈ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਕੀ ਹੈ ਟਾਈਮ ਕੈਪਸੂਲ
ਟਾਈਮ ਕੈਪਸੂਲ ਇੱਕ ਸੀਲਬੰਦ ਡੱਬਾ ਜਾਂ ਕੰਟੇਨਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਖਾਸ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਮਾਜ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਢੰਗ ਬਾਰੇ ਸਮਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
250 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇਸਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਇਸਦੀ ਅਸਲ ਉਸਾਰੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਸੀ; ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਹਰ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਇੰਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਭੂਮੀਗਤ ਕਿਵੇਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕੈਪਸੂਲ ਨੂੰ ਪਾਣੀ, ਨਮੀ, ਜੰਗਾਲ ਅਤੇ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਵਰਗਾਕਾਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ?
ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਵਰਗਾਕਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋਨੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ - ਪਾਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਿਸਣ ਦਾ ਜੋਖਮ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ - ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਬੇਲਨਾਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਸਨੂੰ ਭੂਮੀਗਤ ਦੱਬਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੈਪਸੂਲ ਨੂੰ ਇੰਡੀਅਮ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਾਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਸੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਧਾਤ ਢੱਕਣ ਬੰਦ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੈਪਸੂਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਦਰਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
4 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਵਿੱਚ 10 ਫੁੱਟ ਜ਼ਮੀਨਦੋਜ਼ ਦੱਬਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ 10 ਫੁੱਟ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ 'ਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੈਪਸੂਲ ਮੌਸਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਪਾਣੀ ਕੈਪਸੂਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਇਸਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਟੀਲ ਸਿਲੰਡਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਹਵਾ ਦਾ ਪਾੜਾ ਬਾਹਰੋਂ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ।
ਇਸਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪਾਣੀ ਕੈਪਸੂਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ਲਗਪਗ 6 ਫੁੱਟ ਪਾਣੀ ਹੇਠ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਟਾਈਮ ਕੈਪਸੂਲ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਟਾਈਮ ਕੈਪਸੂਲ ਨੂੰ ਦੱਬਣ ਦਾ ਕੀ ਮਹੱਤਵ ਹੈ
ਅਮਰੀਕਾ ਇਸ ਟਾਈਮ ਕੈਪਸੂਲ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇਖ ਸਕਣ ਕਿ 2026 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਸੀਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਇੱਕ ਪੂਰਵ-ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹੁਣ ਤੋਂ 250 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਲੋਕ 2026 ਦੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖ ਸਕਣਗੇ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਅੱਜ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਨੇ ਇੱਕ ਟਾਈਮ ਕੈਪਸੂਲ ਵੀ ਦਫ਼ਨਾ ਦਿੱਤਾ
ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਟਾਈਮ ਕੈਪਸੂਲ ਦਫ਼ਨਾਏ ਹਨ। 1973 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ 25ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਟਾਈਮ ਕੈਪਸੂਲ ਦਫ਼ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਟਾਈਮ ਕੈਪਸੂਲ ਦਾ ਨਾਮ 'ਕਲਪਤਰਾ' ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਯੋਜਨਾ ਇਸਨੂੰ 1,000 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਫ਼ਰ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਣ। ਭਾਰਤ ਦੇ 'ਕਲਪਤਰਾ' ਕੈਪਸੂਲ ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਪੀ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਇਤਿਹਾਸ, ਸਰਕਾਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਯੁੱਗ ਦੀ ਮੁੱਖ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ 1977 ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਨਹਿਰੂ-ਗਾਂਧੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਬਹਿਸ ਛਿੜ ਗਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸਦੀ ਕੁਝ ਸਮੱਗਰੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪੂਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕਦੇ ਵੀ ਜਨਤਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।