ਚੀਨ ਨੇ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਸਬਮਰੀਨ ਤੋਂ ਦਾਗੀ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ, US-ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਤੇ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ 'ਚ ਕਿਉਂ ਮਚਿਆ ਹੜਕੰਪ ?

Posted By alisha

Publish Date: Tue, 07 Jul 2026 11:50 AM (IST)

Updated Date: Tue, 07 Jul 2026 11:58 AM (IST)

ਚੀਨ ਨੇ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਸਬਮਰੀਨ ਤੋਂ ਦਾਗੀ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ, US-ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਤੇ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ 'ਚ ਕਿਉਂ ਮਚਿਆ ਹੜਕੰਪ ?

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਚੀਨ ਦੇ ਪੈਂਤੜੇ ਕੋਈ ਨਵੇਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਬਦਬਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਅਸਫਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, 'ਡਰੈਗਨ' ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੇ ਭਿਆਨਕ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਚੀਨ ਨੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਦਮ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ: ਚੀਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪਣਡੁੱਬੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਗੀ ਗਈ ਇੱਕ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੀਖਣ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਖ਼ਤ ਅਤੇ ਤਿੱਖੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਆਈਆਂ ਹਨ।

ਅਮਰੀਕਾ ਘਬਰਾ ਗਿਆ; ਗੁਆਂਢੀ ਚਿੰਤਤ

ਚੀਨ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 'ਡਰੈਗਨ' 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਚੀਨ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਖੇਤਰ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਉੱਠਦਾ ਹੈ: ਚੀਨ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਵਧਾਇਆ ਹੈ? ਆਓ ਸਮਝਾਈਏ।

ਇਹ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀ ਹੈ ਤੇ ਕਿਉਂ ਹੈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਚੀਨ ਨੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪਣਡੁੱਬੀ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ (JL-2) ਦਾਗਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਮੀ ਵਾਰਹੈੱਡ ਸੀ। ਚੀਨ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਸਾਲਾਨਾ ਫੌਜੀ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ, ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਅਮਰੀਕਾ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ

ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਰੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਫਲ ਪ੍ਰੀਖਣ ਸਾਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਦੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਧੇ ਅਮਰੀਕੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸਮਰੱਥਾ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਹੈ?

ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰੀਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਚੀਨ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਟੌਮੀ ਪਿਗੋਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰਸਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਚੀਨ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਇਸ ਗੁਪਤ ਵਿਸਥਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।

ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਤੇ ਤਾਈਵਾਨ 'ਚ ਚਿੰਤਾ

ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਨੇ ਇਸ ਕਦਮ ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ "ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ" ਅਤੇ ਇੱਕ ਭੜਕਾਊ ਕਾਰਵਾਈ ਦੱਸਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਤਾਈਵਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਸਕੱਤਰ-ਜਨਰਲ ਜੋਸਫ਼ ਵੂ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਉੱਡ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ X (ਪਹਿਲਾਂ ਟਵਿੱਟਰ) 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਚੀਨ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਇਸ ਕਦਮ ਨੂੰ ਖੇਤਰ ਲਈ ਅਸਥਿਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰੀਖਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸੋਲੋਮਨ ਟਾਪੂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੈਥਿਊ ਵੇਲ ਨੇ ਚੀਨੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟਾਂ ਕੋਲ ਪ੍ਰੀਖਣ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਦਰਜ ਕਰਵਾਇਆ।

ਰੂਸ ਨੇ ਡਰੈਗਨ ਦਾ ਕੀਤਾ ਬਚਾਅ

ਇਹ ਉਲਟ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ: ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਚੀਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੀ ਹੈ - ਖੇਤਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ - ਰੂਸ ਨੇ ਚੀਨ ਦਾ ਪੱਖ ਲਿਆ ਹੈ। ਕ੍ਰੇਮਲਿਨ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਦਮਿਤਰੀ ਪੇਸਕੋਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕਰਨਾ ਚੀਨ ਦਾ "ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਸੰਪੰਨ ਅਧਿਕਾਰ" ਹੈ ਅਤੇ ਚੀਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਧਮਕੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਅਸਲ ਚਿੰਤਾ ਕੀ ਹੈ?

ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੀਨ ਕੋਲ ਇਸ ਸਮੇਂ ਲਗਪਗ 600 ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਹਨ; ਇਸ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਗਤੀ 'ਤੇ 2030 ਤੱਕ ਇਸ ਕੋਲ 1,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਦਬਦਬਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉੱਚਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੇ ਵਧਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਫਿਜੀ, ਵਾਨੂਆਟੂ ਅਤੇ ਸੋਲੋਮਨ ਟਾਪੂ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤਿਆਂ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਿਛੋਕੜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਚੀਨ ਦਾ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਪ੍ਰੀਖਣ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।