ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਲੈ ਲਈ 12 ਸਾਲਾ ਬੱਚੀ ਦੀ ਜਾਨ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ Meta ਤੇ Tiktok 'ਤੇ ਠੋਕਿਆ ਮੁਕੱਦਮਾ

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਰੋਮ : ਇਟਲੀ ਦੀ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਰੋਸੇਲਾ ਰੋਜੇਰੋ ਉਗੁਏਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਆਈਰੀਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬੇਟੀ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਸੀ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਲਗਾਤਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੰਟੈਂਟ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੋਸੇਲਾ ਨੇ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ (ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ) ਕਰ ਲਈ।

ਫੇਕ ਅਕਾਊਂਟ ਤੋਂ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ

ਰੋਸੇਲਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਮੋਬਾਈਲ ਤੇ ਲੈਪਟਾਪ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਜਿੰਨਾ ਸੋਚਦੇ ਸਨ, ਰੋਸੇਲਾ ਉਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ‘Just a dead pers0n’ ਨਾਂ ਤੋਂ ਫੇਕ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਅਕਾਊਂਟ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਯੂਜ਼ਰਨੇਮ 'ਚ ‘o’ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ‘0’ (ਜ਼ੀਰੋ) ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਤੰਬਰ 2023 'ਚ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਕੰਟੈਂਟ ਦੇਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੇ ਮਹਿਜ਼ ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਉੱਤਰੀ ਇਟਲੀ ਦੇ ਐਸਟੀ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਰਾਇਟਰਜ਼ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਆਈਰੀਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਕ ਸਮੇਂ ਲੱਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਮਿਜ਼ਾਜ ਤੇ ਮਿਲਣਸਾਰ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ।' ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਆਈ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਂਗ ਦੱਸਿਆ।

ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਕੀਤਾ ਕੇਸ

ਰੋਸੇਲਾ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਟਲੀ 'ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ-ਫੇਸਬੁੱਕ ਦੀ ਮਾਲਕ ਕੰਪਨੀ ਮੇਟਾ (Meta) ਅਤੇ ਟਿਕਟਾਕ (Tiktok) ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਮੂਹਿਕ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਬਾਲਗਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਪਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਜੋਖਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਮੇਟਾ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਟੀਨ ਅਕਾਊਂਟਸ (Teen Accounts) ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਵਾਂ ਜ਼ਰੀਏ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਟਿਕਟਾਕ ਨੇ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ 99 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਕੰਟੈਂਟ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹੈ।

ਯੂਰਪ ਵਿਚ ਵਧਦੀ ਚਿੰਤਾ

ਪੂਰੇ ਯੂਰਪ 'ਚ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨੇ 16 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਡਿਜੀਟਲ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਐਕਟ (DSA) ਤਹਿਤ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਵਕੀਲ ਸਟੇਫਾਨੋ ਕੋਮੋਡੋ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮਕਸਦ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਫਾਇਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਹੈ।' ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਵਸਥਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬੱਚੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਫਿਲਟਰ ਬਾਈਪਾਸ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ