ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ 'ਚ ਕਿਉਂ ਵਰਜਿਤ ਹੈ ਸ਼ੰਖ? ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਣੋ ਇਸ ਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ ਨੂੰ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਿਕਲੇ ਚੌਦਾਂ ਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ ਜਾਂ ਸ਼ੁੱਭ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੰਖ ਨੂੰ ਵਜਾਉਣ ਨਾਲ ਘਰ ਦੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਪੂਜਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ 'ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਜਲ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ 'ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਨਾਲ ਜਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਆਖਰ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਸ਼ੰਖ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ? ਜੇਕਰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਚਲੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਬਾਰੇ।

ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਦਾ ਵਧ

ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਦੈਤਰਾਜ ਨਾਮਕ ਦੈਂਤ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਕੋਈ ਸੰਤਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਰਦਾਨ ਮੰਗਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਦੈਂਤ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਮੰਗਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋਵੇ।

ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਵਰਦਾਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ।

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ 'ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਦੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਵਧ ਕੀਤਾ। ਪੌਰਾਣਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸੇ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਸ਼ੰਖ ਨੂੰ ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਮਹਾਦੇਵ 'ਤੇ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਸ਼ੰਖ ਨਾਲ ਮਹਾਦੇਵ 'ਤੇ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ 'ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਨਾਲ ਜਲ ਨਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਵਰਣਨ ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣ ਦੀ ਰੁਦਰ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ੰਖ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਅਤੇ ਲਾਭ

ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਉਣ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਸਫ਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਉਣ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਧੁਨੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੀ।

ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਸ਼ੰਖ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ 14 ਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸ਼ੰਖ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਮਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਉਣ ਨਾਲ ਘਰ ਦੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਸਤੂ ਦੋਸ਼ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

Disclaimer: ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਪਾਅ/ਲਾਭ/ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਕਥਨ ਕੇਵਲ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਇੱਥੇ ਇਸ ਲੇਖ ਫੀਚਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿਭਿੰਨ ਮਾਧਿਅਮਾਂ/ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ/ਪੰਚਾਂਗ/ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ/ਮਾਨਤਾਵਾਂ/ਧਰਮਗ੍ਰੰਥਾਂ/ਦੰਦ-ਕਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲੇਖ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਜਾਂ ਦਾਅਵਾ ਨਾ ਮੰਨਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ।