ਨਿਰਜਲਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦੈ ਮਹਾਂਵਰਤ? ਬਿਨਾਂ ਜਲ ਦੇ ਇਸ ਇੱਕੋ ਵਰਤ ਨਾਲ ਇੰਝ ਮਿਲਦਾ ਹੈ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਪੁੰਨ

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਤਾਰੀਖ਼ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਮਹੱਤਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਅਹਿਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਕੁੱਲ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ 'ਨਿਰਜਲਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ' ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨਿਰਜਲਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਇੰਨੀ ਖ਼ਾਸ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਇੱਕ ਵਰਤ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਸਾਲ ਦੀਆਂ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਫ਼ਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਵਾਲ ਇਹ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਖ਼ਾਸ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਅੱਜ ਇਸ ਲੇਖਵਿੱਚ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਉਂ ਨਿਰਜਲਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ ਨਿਰਜਲਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਨਾਤਨ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਵਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਅਧਿਕਮਾਸ ਹੋਣ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 26 ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਮਹੱਤਵ, ਕਥਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਵਿੱਚੋਂ 'ਨਿਰਜਲਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ' ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕਠਿਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 'ਨਿਰਜਲਾ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੀ ਹੈ- ਬਿਨਾਂ ਜਲ ਦੇ। ਯਾਨੀ ਇਸ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਗ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਜਾਣਨ ਲਈ ਅਸੀਂ 'ਐਸਟਰੋਪੱਤਰੀ' ਦੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਚੰਦਰੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਜੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਿਰਜਲਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਾਲ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕੜਕਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਲੂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੂਰਾ ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਬਿਨਾਂ ਪਾਣੀ ਪੀਤੇ ਰਹਿਣਾ ਕੋਈ ਸੌਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪਰਮ ਸੰਜਮ, ਉਸ ਦੀ ਸੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਟੁੱਟ ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਕਠਿਨ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚੋਂ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਲ ਭਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਉਪਵਾਸਾਂ ਦਾ ਪੁੰਨ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸਾਲ ਕਦੋਂ ਹੈ ਨਿਰਜਲਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ?

ਜੇਕਰ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਇਸ ਸਾਲ ਇਸ ਵਰਤ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਦੀ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਾਰ ਨਿਰਜਲਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਪਾਵਨ ਵਰਤ 25 ਜੂਨ, ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਪੰਚਾਂਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਠ ਸ਼ੁਕਲ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਤਿੱਥ 24 ਜੂਨ ਦੀ ਸ਼ਾਮ 6:12 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ 25 ਜੂਨ ਦੀ ਰਾਤ 8:09 ਵਜੇ ਤੱਕ ਰਹੇਗੀ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਯਾਨੀ ਉਦਯਾਤਿੱਥੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦਿਆਂ ਇਹ ਵਰਤ 25 ਜੂਨ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।