16 ਜੂਨ ਨੂੰ ਫਿਰ ਗੂੰਜੇਗੀ ਉਹ ਆਵਾਜ਼, ਜੋ ਕਦੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਸੀ ਸਮਾਂ

--ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਤੋਂ ਗੂੰਜ ਤਕ... ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਕਲਾਕ ਟਾਵਰ ਦੀ ਅਣਕਹੀ ਕਹਾਣੀ

--ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਬੋਲਦਾ ਸੀ : ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਕਲਾਕ ਟਾਵਰ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਤੇ ਯਾਦਾਂ ਦਾ ਘੜਿਆਲ

ਸੁਕਰਾਂਤ, ਜਾਗਰਣ, ਜਲੰਧਰ : ਸਥਾਨਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ’ਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਣਾਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ’ਚੋਂ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ ਕੰਪਨੀ ਬਾਗ ਚੌਕ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਕਲਾਕ ਟਾਵਰ, ਜਿਸਦਾ ਘੜਿਆਲ ਕਦੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਧੜਕਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੋਬਾਈਲ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਡਿਜੀਟਲ ਘੜੀਆਂ ਹਰ ਹੱਥ ’ਚ ਨਹੀਂ ਸਨ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਮਾਂ ਜਾਣਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਜ਼ਰੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚਾਲੇ ਖੜ੍ਹਾ ਇਹ ਕਲਾਕ ਟਾਵਰ ਸੀ। ਹਰ ਇਕ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੀ ਘੜੀ ਨਾਲ ਵੱਜਣ ਵਾਲਾ ਘੜਿਆਲ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਤਕ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਦਿਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰਾਤ, ਇਸ ਦੀ ਗੂੰਜ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਇਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਲਗਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੇ ਘਰ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਸੰਨਾਟੇ ’ਚ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਜਾਗਦੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਸੀ। 1992 ਦੇ ਕਰੀਬ ਤਕਨੀਕੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਦੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਵ ਲਈ ਕੋਈ ਪੈਸਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਹੁਣ ਤੱਕ ਬੰਦ ਸੀ, ਪਰ ਲਗਪਗ 30 ਸਾਲ ਬਾਅਦ 16 ਜੂਨ ਨੂੰ ਫਿਰ ਇਹ ਟਨ-ਟਨ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ’ਚ ਸੁਣਾਈ ਦੇਵੇਗੀ।

-10 ਫਰਵਰੀ 1982 ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ

ਕਲਾਕ ਟਾਵਰ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ 10 ਫਰਵਰੀ 1982 ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਗਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਪਛਾਣ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਤੱਤਕਾਲੀਨ ਮਿਊਂਸੀਪਲ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਡੀਐੱਸ ਚੌਧਰੀ ਆਈਏਐੱਸ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਿਆ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਹ ਸਥਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੈਂਡਮਾਰਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਰਸਤਾ ਦੱਸਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਲੋਕ ਕਲਾਕ ਟਾਵਰ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਟਾਵਰ ਦੀ ਘੜੀ ਨੇ ਵੀ ਜਿਵੇਂ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਸਾਲ 1992 ’ਚ ਘੜੀ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਹੀ ਘੜਿਆਲ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ। ਜਿਸ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਖਾਮੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੇ ਉਸ ਘੜਿਆਲ ਨੂੰ ਕਦੇ ਸੁਣਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਜਦਕਿ ਪੁਰਾਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਯਾਦ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਗਈ।

-2005 ’ਚ ਹੋਈ ਸੀ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰੈਸ ਕਲੱਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ

ਕਲਾਕ ਟਾਵਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ’ਚ ਇਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੋੜ ਉਦੋਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਇੱਥੇ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਲੱਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ। ਪੰਜਾਬ ਇਨਾਮ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਜਨਰਲ ਮੈਨੇਜਰ ਜਤਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਭਵਨ ’ਚ ਇਕ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਚੱਲਦਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ’ਚ 3 ਜੂਨ 2005 ਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਮੰਚ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਲੱਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਇਹ ਸਥਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਸਮਾਂ ਦੱਸਣ ਵਾਲੀ ਇਮਾਰਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਸਗੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ, ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਲੱਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਇਕ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ’ਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ।

ਇੱਥੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁੱਦਿਆਂ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਜਤਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਲੱਬ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀਨੀਅਰ ਫੋਟੋ ਜਰਨਲਿਸਟ ਆਰਐਨ ਸਿੰਘ ਬਣੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕਲੱਬ ਨੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਮੇਜਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲੀ। ਫਿਰ ਸੀਨੀਅਰ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੋਹਲ, ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਮਾਣਕ ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿਚ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਕਲੱਬ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

-ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਧੜਕਣਾਂ ਨਾਲ ਸੁਣਾਈ ਦੇਵੇਗੀ ਹੁਣ 'ਟਨ ਟਨ'

ਹੁਣ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤ ਚਰਚਾ ’ਚ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਲੱਬ ਤੇ ਸਿਟੀ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕਲਾਕ ਟਾਵਰ ਦੇ ਘੜਿਆਲ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਲਗਪਗ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਇਹ ਘੜਿਆਲ ਫਿਰ ਵੱਜੇਗਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਮੇਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਉਹ ਯਾਦਾਂ ਵੀ ਜੀਵੰਤ ਕਰੇਗਾ ਜੋ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਧੁੰਦਲੀਆਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਲਈ ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਪਨ ਤੇ ਯੁਵਾ ਅਵਸਥਾ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰੇਗੀ, ਜਦਕਿ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੁਣੇਗੀ, ਜਿਸਨੇ ਕਦੇ ਜਲੰਧਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ ਸੀ।