ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਆਫਰੀ ਬਿਸਤ ਦੁਆਬ ਨਹਿਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਕਾਲੋਨੀਆਂ ’ਚ ਵੜਿਆ

ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਰੇਤਾ ਦੀਆਂ ਬੋਰੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੀਤਾ ਕੰਮ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰੇਰਕ, ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਜਲੰਧਰ ਬਿਸਤ ਦੁਆਬ ਨਹਿਰ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਆਫਰ ਗਈ। ਪਾਣੀ ਕੰਢਿਆਂ ਤੋਂ ਓਵਰਫਲੋਅ ਹੋ ਕੇ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਕਾਲੋਨੀਆਂ ’ਚ ਵੜ ਗਿਆ। ਵੀਰਵਾਰ ਦੇਰ ਰਾਤ ਗਦਈਪੁਰ ਤੇ ਕਾਲੀਆ ਕਾਲੋਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਨਹਿਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਓਵਰਫਲੋਅ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਤ ਲਗਪਗ 11 ਵਜੇ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲਣ ਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਨਹਿਰ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੇ ਪੁੱਜੇ ਤੇ ਕੰਢਿਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਰੇਤਾ ਦੀਆਂ ਬੋਰੀਆਂ ਮੰਗਵਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਲਗਪਗ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਹਿਰ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੇ ਰੇਤ ਦੀਆਂ ਬੋਰੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਬਣਾਏ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਗਿਆ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਹਿਰ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਟੀਮ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਨੇ ਉਸੇ ਰਾਤ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਦੁਪਹਿਰ ਤੱਕ ਸਥਿਤੀ ਕਾਬੂ ’ਚ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਸ ਮੌਨਸੂਨ ਸੀਜ਼ਨ ’ਚ ਨਹਿਰ ਆਫਰੀ ਹੋਵੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਮੀਂਹ ਨਹੀਂ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਹਾੜਾਂ ’ਚ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਡੈਮ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪਾਣੀ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਛੱਡਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਾਲੀਆ ਕਾਲੋਨੀ, ਗਦਈਪੁਰ ਅਤੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ’ਚ ਖਾਲੀ ਪਲਾਟ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੇ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਨਹਿਰ ਨੂੰ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਵਗਣ ਤੋਂ ਨਾ ਰੋਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ’ਚ ਵੜ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 29 ਜੂਨ ਨੂੰ ਕਾਲੀਆ ਕਾਲੋਨੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਹਿਰ ਆਫਰ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਝੋਨੇ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਸੀਜ਼ਨ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹਿਰ ’ਚ ਪਾਣੀ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸੀ ਜਨੇਸ਼ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਨਾ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਇਹ ਕਾਲੋਨੀਆਂ ’ਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪੁੱਜਦਾ। ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਮੋਨੂੰ ਨੇ ਕਰੇਨ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਬਣਾਉਣ ’ਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। --- ਨਹਿਰੀ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਬਣਾਇਆ ਬੰਨ੍ਹ ਨਹਿਰ ਓਵਰਫਲੋਅ ਹੋਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਹਿਰੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਨਾਲ ਮੌਕੇ ਤੇ ਪੁੱਜੇ। ਜੇਸੀਬੀ ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕੰਢਿਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬੰਨ੍ਹ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਡਰੇਨੇਜ ਚੈਨਲ ਵੀ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਹਾਅ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਗਿਆ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਬਦਲਵੇਂ ਰਸਤੇ ਵੀ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ। ਮੌਕੇ ਤੇ ਪੁੱਜੇ ਨਹਿਰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇਸ ਰਾਜ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਹਿਰ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੇ ਦੋ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਓਵਰਫਲੋਅ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵੀ ਘੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਹੈ। --- ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ, ਸਫਾਈ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਵਧ ਰਿਹੈ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹਿਰ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਾੜ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਰੋਸ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਵੇਂ ਬਾਰਿਸ਼ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਨਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਹਾਅ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਭਾਰੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਹੋਰ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਹਿਤੇਸ਼, ਰਜਨੀਸ਼ ਤੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਨਰੇਗਾ ਤਹਿਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਹਰ ਸਾਲ ਨਹਿਰ ਦੀ ਸਫਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਸਫਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਨਹਿਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫਾਈ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਗਾਰ ਤੇ ਮਲਬਾ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਹਾਅ ਘੱਟ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਓਵਰਫਲੋਅ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ------- ਨਹਿਰ ’ਚ ਸਾਲ ਭਰ ਪਾਣੀ ਰਹੇਗਾ, ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਲਈ ਨਹਿਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਮਿਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਨਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਭਰ ਪਾਣੀ ਉਪਲੱਬਧ ਰਹੇਗਾ। ਪਹਿਲਾਂ, ਸਿਰਫ਼ ਸਿੰਚਾਈ ਦੌਰਾਨ ਨਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਵਹਾਅ ਨਾਲ ਕੰਢਿਆਂ ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਨਹਿਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਮੁਰੰਮਤ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਓਵਰਫਲੋਅ ਤੇ ਕੰਢਿਆਂ ’ਚ ਟੁੱਟਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।