- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਨਵਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਖ਼ਤਰਾ: ਰੋਜ਼ਾਨਾ 170 ਸਾਈਬਰ ਹਮਲੇ, ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ; 540 ਕਰੋੜ ਦੀ ਠੱਗੀ ਨੇ ਵਧਾਈ ਚਿੰਤਾ
Punjab Police ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਬੀਤੇ ਇਕ ਵਰ੍ਹੇ 'ਚ ਸੂਬੇ ਭਰ ਵਿਚ 62,253 ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਹੋਏ। ਯਾਨੀ ਔਸਤਨ ਹਰ ਦਿਨ 170 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ 540.34 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਸ਼ੱਕੀ ਸਾਈਬਰ ਫ੍ਰਾਡ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਟ੍ਰੈਕ ਕੀਤੇ ਗਏ।
Posted By Seema Anand
Publish Date: Wed, 01 Jul 2026 04:34 PM (IST)
Updated Date: Wed, 01 Jul 2026 04:44 PM (IST)
ਰੋਹਿਤ ਕੁਮਾਰ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ : ਸੂਬੇ 'ਚ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਹੁਣ ਕੇਵਲ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਜਾਂ ਹਾਈ-ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਲੋਕਾਂ ਤਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਹਰ ਦਿਨ ਔਸਤਨ 170 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਲੰਧਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਪੂਰਥਲਾ, ਤਰਨਤਾਰਨ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਰਗੇ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਠੱਗਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉੱਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੇਕ ਫ੍ਰੈਂਡਸ਼ਿਪ (ਨਕਲੀ ਦੋਸਤੀ), ਆਨਲਾਈਨ ਗੇਮਿੰਗ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮੀਡੀਆ ਟ੍ਰੈਪ ਅਤੇ ਸੈਕਸਟਾਰਸ਼ਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਹੁਣ ਕੇਵਲ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਪਬਲਿਕ ਇੰਟਰਸਟ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਬੀਤੇ ਇਕ ਵਰ੍ਹੇ 'ਚ ਸੂਬੇ ਭਰ ਵਿਚ 62,253 ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਹੋਏ। ਯਾਨੀ ਔਸਤਨ ਹਰ ਦਿਨ 170 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ 540.34 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਸ਼ੱਕੀ ਸਾਈਬਰ ਫ੍ਰਾਡ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਟ੍ਰੈਕ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੇਵਲ 64 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੀ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮਿਲ ਸਕੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ 63,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਡੀਜੀਪੀ ਗੌਰਵ ਯਾਦਵ ਨੇ ਕਹਾ ਕਿ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾਲ ਸੰਗਠਿਤ ਸਾਈਬਰ ਨੈੱਟਵਰਕ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਟ੍ਰੇਲ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਜੀ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਐਡਵਾਂਸ ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਖਾਤਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਬਣਾਈ ਗਈ।
ਜਲੰਧਰ ਕਮਿਸ਼ਨਰੇਟ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ 16,032 ਖਾਤੇ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ 6.81 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਿਕਵਰੀ ਹੋਈ। ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿੱਚ 7,344 ਖਾਤਿਆਂ ਚੋਂ 2.56 ਕਰੋੜ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿੱਚ 7,201 ਖਾਤਿਆਂ ਚੋਂ 3.96 ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿੱਚ 6,930 ਖਾਤਿਆਂ ਚੋਂ 93.16 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਬਰਾਮਦ ਹੋਏ। ਤਰਨਤਾਰਨ ਵਿੱਚ 5,229 ਖਾਤਿਆਂ ਚੋਂ 6.97 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਰਿਕਵਰ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਅੰਕੜੇ ਸਾਫ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੁਣ ਗ੍ਰਾਮੀਣ (ਪੇਂਡੂ) ਅਤੇ ਅਰਧ-ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਤਕ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਫੈਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਪੰਜਾਬ ਮੂਲ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਈਬਰ ਐਕਸਟਾਰਸ਼ਨ ਕੇਸ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ। ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਆਨਲਾਈਨ 'ਅਰਦਾਸ' ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰ ਕੇ ਵੀਡੀਓ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ 'ਚ ਬਲੈਕਮੇਲਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਤਿੰਨ ਮੁਲਜ਼ਮ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ 3.49 ਲੱਖ ਰੁਪਏ, 500 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ, 29 ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ, ਇੱਕ ਲੈਪਟਾਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਡਿਜੀਟਲ ਉਪਕਰਨ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੇ।
ਸਪੈਸ਼ਲ ਡੀਜੀਪੀ (ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ) ਵੀ ਨੀਰਜਾ ਨੇ ਕਹਾ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਟ੍ਰੈਪ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਤੇਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਵਰ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 129 ਅਵੇਅਰਨੈੱਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਤਰੀਕੇ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਹੁਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਚਾਅ ਹੈ।
ਕਿਉਂ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਸਾਈਬਰ ਖ਼ਤਰਾ?
ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਫੇਕ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ (ਨਕਲੀ ਖਾਤੇ) ਤੇ ਫ੍ਰੈਂਡ ਰਿਕਵੈਸਟ।
ਆਨਲਾਈਨ ਗੇਮਿੰਗ ਅਤੇ ਇਨ-ਐਪ ਪੇਮੈਂਟ ਟ੍ਰੈਪ।
ਫਰਜ਼ੀ ਕੇਵਾਈਸੀ (KYC), ਬੈਂਕ ਕਾਲ ਅਤੇ ਓਟੀਪੀ (OTP) ਫ੍ਰਾਡ।
ਸੈਕਸਟਾਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਬਲੈਕਮੇਲਿੰਗ।
ਨਿਵੇਸ਼ (Investment) ਅਤੇ ਲਾਟਰੀ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਠੱਗੀ।
ਸਾਈਬਰ ਫ੍ਰਾਡ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ 5 ਤਰੀਕੇ
ਓਟੀਪੀ, ਯੂਪੀਆਈ ਪਿਨ ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਡਿਟੇਲ ਕਦੇ ਸਾਂਝੀ ਨਾ ਕਰੋ।
ਅਣਜਾਣ ਲਿੰਕ ਜਾਂ ਏਪੀਕੇ (APK) ਫਾਈਲ ਡਾਊਨਲੋਡ ਨਾ ਕਰੋ।
ਵੀਡੀਓ ਕਾਲ 'ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਕੰਟੈਂਟ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ।
ਬੈਂਕ ਫ੍ਰਾਡ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਹੈਲਪਲਾਈਨ 1930 'ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰੋ।
ਸ਼ੱਕੀ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਦਿਖਦੇ ਹੀ ਖਾਤੇ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬਲਾਕ ਕਰਵਾਓ।
ਅੰਕੜਿਆਂ 'ਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਈਬਰ ਸੰਕਟ
62,253 ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਕੇਸ
540.34 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸ਼ੱਕੀ ਠੱਗੀ
63,000 ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਫ੍ਰੀਜ਼
64 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਰਿਕਵਰ
ਹਰ ਦਿਨ 170 ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ