ਕਿਵੇਂ TB ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ! ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਆ ਰਹੇ 18 ਨਵੇਂ ਮਰੀਜ਼, 5 ਸਾਲਾਂ 'ਚ 40% ਮਾਮਲੇ ਵਧੇ; ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਵੱਡਾ ਖ਼ੁਲਾਸਾ

ਮੋਹਿਤ ਪਾਂਡੇ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ : ਟੀਬੀ ਮੁਕਤ ਭਾਰਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਭਾਵੇਂ ਹੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 'ਚ ਟੀਬੀ ਘਾਤਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਹਰ ਦਿਨ ਟੀਬੀ ਦੇ 18 ਨਵੇਂ ਮਰੀਜ਼ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਬੀਤੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਟੀਬੀ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੇ ਕਰੀਬ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਇਕ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਚ ਸਾਲ 2025 'ਚ ਟੀਬੀ ਦੇ 6534 ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਲ 2024 'ਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 6960 ਸੀ। ਸਾਲ 2023 'ਚ 6721 ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਸਾਲ 2022 'ਚ ਟੀਬੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 6066 ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮਾਹਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ 60 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਟੀਬੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ, 46 ਤੋਂ 60 ਉਮਰ ਵਰਗ 'ਚ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਿਫ਼ਰ (0) ਤੋਂ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ 3.2 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬੱਚੇ ਟੀਬੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ।

ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤਕ ਜੇਕਰ ਖੰਘ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਲਗਮ ਜਾਂ ਖ਼ੂਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਛਾਤੀ ਵਿਚ ਦਰਦ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਥਕਾਵਟ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਟੀਬੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ 'ਤੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਹਰ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਟੀਬੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਹੋਵੇਗੀ ਲਾਜ਼ਮੀ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਟੀਬੀ ਦੇ ਖ਼ਾਤਮੇ ਲਈ ਮਿਸ਼ਨ ਮੋਡ 'ਚ ਵਿਆਪਕ ਕਾਰਜ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੀ ਓਪੀਡੀ (OPD) ਅਤੇ ਆਈਪੀਡੀ (IPD) 'ਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਰੇਕ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਟੀਬੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਹੋਵੇਗੀ। ਝੁੱਗੀ-ਝੌਂਪੜੀਆਂ, ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਸਿਹਤ ਟੀਮਾਂ ਘਰ-घर ਜਾ ਕੇ ਜਾਂਚ ਕਰਨਗੀਆਂ। 14 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਸਕੂਲੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਹੋਵੇਗੀ। ਹਰੇਕ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਵਾਰਡ 'ਚ ਨੋਡਲ ਅਧਿਕਾਰੀ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ, ਆਧੁਨਿਕ ਜਾਂਚ, ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ 'ਚ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ, ਪੋਸ਼ਣ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸ਼ਬੋਰਡ ਰਾਹੀਂ ਨਿਗਰਾਨੀ 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਰਹੇਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਟੀਬੀ ਮੁਕਤ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਟੀਬੀ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਅਪਣਾਓ ਇਹ ਉਪਾਅ

• ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੀਸੀਜੀ (BCG) ਦਾ ਟੀਕਾ ਲਗਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
• ਟੀਬੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
• ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਹੱਸਦੇ, ਛਿੱਕਦੇ ਜਾਂ ਖੰਘਦੇ ਸਮੇਂ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਰੁਮਾਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
• ਟੀਬੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵੇਲੇ ਸਰਜੀਕਲ ਮਾਸਕ ਜ਼ਰੂਰ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ है।
• ਟੀਬੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਥੁੱਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
• ਸਿਹਤਮੰਦ ਖ਼ੁਰਾਕ ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਯੋਗ ਨਾਲ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸਮਰੱਥਾ (Immunity) ਵਧਦੀ ਹੈ।
• ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਹੱਥ ਧੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
• ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਟੀਬੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਣ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।