Who is Mafia : ਮਾਫ਼ੀਆ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ; ਪੜ੍ਹੋ ਹਰ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਅਚਯੁਤ ਕੁਮਾਰ ਦਿਵੇਦੀ : ਜਰਾਯਮ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਬੇਤਾਜ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਤੀਕ ਅਹਿਮਦ ਇਸ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਭਰਾ ਅਸ਼ਰਫ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਗੋਲ਼ੀ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹੁਣ ਪੁਲਿਸ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਫ਼ਰਾਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਅਤੀਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਾਇਸਤਾ ਪਰਵੀਨ ਨੂੰ ਉਮੇਸ਼ ਪਾਲ ਕਤਲ ਕਾਂਡ ਵਿਚ ਮਾਫ਼ੀਆ ਐਲਾਨਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਫੀਆ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਮਾਫੀਆ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ ਤੇ ਇਸਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਕੀ ਹੈ...

ਮਾਫੀਆ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Mafia word)

ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਫੀਆ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1282 ਵਿਚ ਸਿਸਲੀ 'ਚ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਹਮਲੇ ਵੇਲੇ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ Morte Alla Francia Italia Anela (ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਦੀ ਮੌਤ ਇਟਲੀ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਹੈ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਭਾਵ M.A.F.I.A. 1865 ਵਿਚ ਸਿਸਲੀ ਵਿਚ ਪੁਲਿਸ ਮਾਫੀਆ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡੈਲੀਟੋ ਡੀ ਮਾਫੀਆ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਜੋ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਯਾਨੀ ਪੈਸੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਟਲੀ 'ਚ ਮਾਫੀਆ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਹੋਈ ਵਰਤੋਂ

ਮਾਫੀਆ ਇਕ ਇਤਾਲਵੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਟਲੀ ਵਿਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਾਫੀਆ ਕਿਸੇ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਗੁੰਡੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਇਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਅਪਰਾਧਿਕ ਸੰਗਠਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ 'ਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਮਾਫੀਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕਿਹੜੇ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਮਾਫੀਆ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿਚ ਇਸਨੂੰ FYG ਅਰਥਾਤ FY ਗੈਂਗ, ਜਾਪਾਨ 'ਚ ਯਕੂਜ਼ਾ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਈਡ, ਰੂਸ ਵਿਚ ਬ੍ਰੈਟਵਰਸਟ, ਮੈਕਸੀਕੋ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਡਰੱਗ ਕਾਰਟੈਲ ਤੇ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਗੈਂਗ', ਦ ਯਾਰਡੀ' ਤੇ ਟ੍ਰਾਈਡੈਂਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਾਇਸਤਾ ਪਰਵੀਨ 'ਤੇ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦਾ ਇਨਾਮ

ਸ਼ਾਇਸਤਾ ਪਰਵੀਨ ਉਮੇਸ਼ ਪਾਲ ਕਤਲ ਕੇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਫਰਾਰ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਸ 'ਤੇ 50,000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਇਨਾਮ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਸਤਾ ਦਾ ਵਿਆਹ 1996 'ਚ ਅਤੀਕ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਤਕ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਦੂਰ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਪੁਲਿਸ ਵਿਚ ਸਨ। ਸ਼ਾਇਸਤਾ ਨੇ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਬਸਪਾ ਨੇ ਸ਼ਾਇਸਤਾ ਪਰਵੀਨ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ 'ਚੋਂ ਕੱਢਿਆ

ਉਸ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਉਹ ਅਤੀਕ ਦੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਦੌਰਾਨ 2021 ਵਿਚ ਅਸਦੁਦੀਨ ਓਵੈਸੀ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮਜਲਿਸ-ਏ-ਇਤੇਹਾਦੁਲ ਮੁਸਲਿਮੀਨ (ਏਆਈਐਮਆਈਐਮ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। । ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ 2023 ਵਿੱਚ ਏਆਈਐਮਆਈਐਮ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਤੋਂ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੇਅਰ ਉਮੀਦਵਾਰ ਬਣ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਾਤਲਾਂ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦੇਣ ਲਈ ਉਮੇਸ਼ ਪਾਲ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਸਪਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਾਇਸਤਾ ਪਰਵੀਨ ਨੂੰ ਹੁਣ ਟਿਕਟ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਸ਼ਾਇਸਤਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚਾਰ ਕੇਸ ਦਰਜ ਹਨ

ਸ਼ਾਇਸਤਾ ਪਰਵੀਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚਾਰ ਕੇਸ ਦਰਜ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਸਦ ਦਾ ਐਨਕਾਊਂਟਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਉਮਰ ਲਖਨਊ ਦੀ ਅਲੀ ਨੈਨੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੈ। ਉਮਰ 'ਤੇ ਜਬਰੀ ਵਸੂਲੀ, ਹਮਲੇ ਤੇ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਤੇ ਅਲੀ 'ਤੇ ਕਤਲ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਅਤੇ ਜਬਰੀ ਵਸੂਲੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ।

ਗੈਂਗਸਟਰ ਐਕਟ ਕੀ ਹੈ? (What is Gangster Act)

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ 1986 ਵਿਚ ਗੈਂਗਸਟਰ ਐਕਟ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੈਂਗ ਵਿਚ ਗੈਂਗ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸਮੂਹ ਤੇ ਸਟਰ ਦਾ ਅਰਥ ਭੀੜ ਹੈ। ਗੈਂਗਸਟਰ ਐਕਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਸ਼ਿਕੰਜਾ ਕੱਸਣ ਲਈ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਗਰੁੱਪ ਬਣਾ ਕੇ ਅਪਰਾਧ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਗੈਂਗਸਟਰ ਕਿਸਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ?

ਗੈਂਗਸਟਰ ਐਕਟ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਇਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਈ ਜੁਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਜੁਰਮ ਰਾਹੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਗੈਂਗਸਟਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਗੈਂਗਸਟਰ ਐਕਟ ਕਿਸ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦੈ ?

ਗੈਂਗਸਟਰ ਐਕਟ ਸਮੂਹਿਕ ਜਬਰ ਜਨਾਹ, ਡਕੈਤੀ, ਕਤਲ, ਕਿਡਨੈਪਿੰਗ, ਜਬਰਨ ਵਸੂਲੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ, ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ, ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਤੇ ਜਾਅਲੀ ਕਰੰਸੀ ਛਾਪਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਇਸ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਕਿਸੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਕਦੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਪਰਾਧੀ 'ਤੇ ਗੈਂਗਸਟਰ ਐਕਟ ?

ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਗਿਰੋਹ ਇਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕ ਕਈ ਅਪਰਾਧਿਕ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਉਸ ਦੀ ਗੈਂਗ ਦਾ ਚਾਰਟ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਚਾਰਟ ਵਿਚ ਗੈਂਗ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਨੂੰ ਗੈਂਗ ਦਾ ਆਗੂ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੈਂਗਸਟਰ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗੈਂਗਸਟਰ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਕਿੰਨੇ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ?

ਗੈਂਗਸਟਰ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਅਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਪਰਾਧੀ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਜ਼ਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ।