ਮੌਨਸੂਨ ਨੂੰ ਲੱਗੀ 'ਅਲ ਨੀਨੋ' ਦੀ ਨਜ਼ਰ! 25 ਸਾਲਾਂ 'ਚ 14ਵੀਂ ਵਾਰ ਟੁੱਟਿਆ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ, ਪੜ੍ਹੋ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਵੱਡੀ ਚਿਤਾਵਨੀ

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮੌਨਸੂਨ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਸੁਸਤ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇਹ 14ਵੀਂ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੌਨਸੂਨ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹੈ। ਪਰ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੀਂਹ ਘੱਟ ਪਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ 14 ਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 7 ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੌਨਸੂਨ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਮ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੀਂਹ ਪਿਆ।

ਦਰਅਸਲ, 27 ਜੂਨ ਤੱਕ ਮੌਨਸੂਨ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ 55% ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਹੀ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੌਨਸੂਨ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਇਸ ਵਾਰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਮੌਨਸੂਨ 12 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ।

24 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਫਿਰ ਮੌਨਸੂਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ

ਇਸ ਦੇਰੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ 'ਅਲ ਨੀਨੋ' ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਲ 2002 ਵਿੱਚ ਜੂਨ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਮੌਨਸੂਨ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ 50-55% ਹਿੱਸਾ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੌਨਸੂਨ 15 ਅਗਸਤ ਤੱਕ ਜਾ ਕੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਵਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਸਾਲ ਫਿਰ ਜੂਨ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸੇ ਮੀਂਹ ਲਈ ਤਰਸ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕੀ ਸੋਕਾ ਪੈਣ ਦੇ ਹਨ ਸੰਕੇਤ?

ਮੌਨਸੂਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਜਤਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਸੋਕਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੌਨਸੂਨ ਦੇ ਇਸ ਮਿਜ਼ਾਜ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਜੇ ਤੋਂ ਹੀ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਛਲੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 6 ਵਾਰ ਅਲ ਨੀਨੋ ਦਾ ਅਸਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 5 ਵਾਰ ਸੋਕਾ ਜਾਂ ਘੱਟ ਮੀਂਹ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

ਪਰ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਅਲ ਨੀਨੋ ਦੇ ਅਸਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ 10% ਵੱਧ ਮੀਂਹ ਪਿਆ ਸੀ। ਯਾਨੀ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਜੇਕਰ ਭਾਰਤੀ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ (IMD) ਦੇ 2001-2025 ਦੇ ਮੌਨਸੂਨ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਮੰਨੀਏ, ਤਾਂ ਮੌਨਸੂਨ ਦਾ ਲੇਟ ਹੋਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੋਕੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।