ਕੀ ਟੀਨਏਜ ਬੱਚਾ ਹਰ ਗੱਲ ’ਤੇ ਮੋੜਵਾਂ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੈ? ਝਿੜਕਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਬਦਲੋ ਆਪਣਾ ਰਵੱਈਆ, ਤੁਰੰਤ ਦਿਖੇਗਾ ਅਸਰ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਟੀਨਏਜ ਅਜਿਹਾ ਦੌਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਆਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ’ਤੇ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਚਿੜਚਿੜਾਪਣ, ਹਰ ਗੱਲ ’ਤੇ ਮੋੜਵਾਂ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਬਹਿਸ ਕਰਨਾ, ਅਜਿਹੇ ਬਦਲਾਅ ਹਨ ਜੋ ਟੀਨਏਜ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਕਈ ਵਾਰ ਮਾਪੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਇਸ ਰਵੱਈਏ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਝਿੜਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਗੁੱਸਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਵਿਗੜ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਗੁੱਸਾ ਕੀਤੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਟੀਨਏਜ ਬੱਚੇ ਦੀ ਇਸ ਆਦਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੁਧਾਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

1. ਬੱਚੇ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਮਝੋ

ਜਦੋਂ ਟੀਨਏਜ ਬੱਚੇ ਮੋੜਵਾਂ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਨਿਰਾਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣ, ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਮਨਵਾਉਣ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਘੱਟ ਆਵੇਗਾ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਹੋਵੇਗਾ।

2. ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਚੋ

ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਉਲਟਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਗੁੱਸਾ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਝਿੜਕਣਾ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਆਮ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਹੋਰ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੱਚਾ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਤਿੱਖੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੇਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਰੁਕੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਸਮਝਾਓ।

3. ਬੱਚੇ ਦੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ

ਅਕਸਰ ਮਾਪੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਠਹਿਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਰੱਖਣ ਦਾ ਪੂਰਾ ਮੌਕਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕਈ ਵਾਰ ਬੱਚੇ ਇਸ ਲਈ ਬਹਿਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣ ਰਿਹਾ। ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰ ਟੋਕਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਜਵਾਬ ਦਿਓ।

4. ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੱਦਾਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਤੈਅ ਕਰੋ

ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਰੱਖਣਾ ਇੱਕ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਬਦਤਮੀਜ਼ੀ ਕਰਨਾ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਘਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਕੁਝ ਨਿਯਮ ਤੈਅ ਕਰੋ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਓ ਕਿ ਆਪਣੀ ਅਸਹਿਮਤੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਨਾ ਗ਼ਲਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਲਹਿਜ਼ੇ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

5. ਚੰਗੇ ਵਿਹਾਰ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰੋ

ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਬਿਨਾਂ ਬਹਿਸ ਕੀਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸਲੀਕੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਵਿਹਾਰ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ।

ਮਾਪੇ ਅਕਸਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਵਿਹਾਰ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰਨੀ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬੱਚੇ ਦੇ ਚੰਗੇ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਿਹਾਰ ਸੁਧਾਰਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।