ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਥਾਂ ਬਸ ਇਕਟਕ ਦੇਖਣਾ… ਆਖ਼ਿਰ ਕਿਉਂ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ‘Gen-Z Stare’, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ?

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਸੋਚੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਕੈਫੇ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਤੇ ਆਪਣਾ ਆਰਡਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਪਰ ਕਾਊਂਟਰ ’ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਯੰਗ ਇੰਪਲਾਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਥਾਂ ਬਸ ਇਕ ਪਲੇਨ, ਇਮੋਸ਼ਨਲ ਲੁੱਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਇਕ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲੇ ਸਾਈਨਬੋਰਡ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਦੇ-ਕਦੇ ‘ਆਈ ਰੋਲ’ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। Millennials ਤੇ Gen-Z ਵਿਚਕਾਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖਾਮੋਸ਼ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਬੋਲੇ ਸਿਰਫ਼ ਘੂਰਦੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਇਸ ਆਦਤ ਨੂੰ ‘Gen-Z Stare’ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਿਰਫ਼ ਮਜ਼ਾਕ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਕੌੜਾ ਸੱਚ ਹੈ

ਭਾਵੇਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਹੱਸ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਟ੍ਰੈਂਡ ਇਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸੱਚਾਈ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਬੋਲ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਹਵਾ-ਹਵਾਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਰਿਸਰਚ ਵੀ ਇਸੇ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਵਿਗਿਆਨ ਵੀ ਮੰਨ ਰਿਹਾ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਦੀ ਸੱਚਾਈ

ਜੁਲਾਈ ਮਹੀਨੇ Perspectives on Psychological Science ਨਾਂ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ 'ਚ ਇਕ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰਿਪੋਰਟ ਛਾਪੀ ਗਈ। ਇਸ ਅਧਿਐਨ 'ਚ 2,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਰਿਸਰਚ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਲੋਕ ਹੁਣ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।

28 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਘੱਟ ਹੋਏ ਸਾਡੇ ਸ਼ਬਦ

ਰਿਸਰਚ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦੇਣਗੇ। ਸਾਲ 2005 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 2019 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ 28 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸੌਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਸਮਝੀਏ ਤਾਂ ਹਰ ਬੀਤਦੇ ਸਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਔਸਤਨ 300 ਸ਼ਬਦ ਘੱਟ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਯਾਨੀ ਹਰ ਸਾਲ ਸਾਡੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿਚੋਂ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਮਿੰਟ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਗਾਇਬ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਚੁੱਪੀ ਨੇ ਵਧਾਈ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ

ਬੋਲਚਾਲ 'ਚ ਇਹ ਕਮੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿਚ ਦੇਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 25 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣਾ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਉਚਾਰਣ ਨਾ ਕਰਨਾ ਹੁਣ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੱਟ ਬੋਲਦੇ ਰਹੇ ਤਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਇਹ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਸੋਚਣ-ਸਮਝਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ’ਤੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਅਸਰ ਪਾਵੇਗੀ।