LPG, PNG, CNG ਤੇ LNG 'ਚ ਕੀ ਹੈ ਅੰਤਰ? ਨਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਨਾ ਹੋਵੋ ਕਨਫਿਊਜ਼, ਸੌਖੀ ਭਾਸ਼ਾ 'ਚ ਸਮਝੋ ਕਿਹੜੀ ਗੈਸ ਕਿੱਥੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇਸਤੇਮਾਲ
ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਐਲਪੀਜੀ ਦੇ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਪੀਐਨਜੀ (PNG) ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਦਬਾਅ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੁੰਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।
Posted By Sandip Kaur
Publish Date: Fri, 27 Mar 2026 12:22 PM (IST)
Updated Date: Fri, 27 Mar 2026 12:28 PM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਐਲਪੀਜੀ (LPG) ਸੰਕਟ ਲਗਾਤਾਰ ਗਹਿਰਾਉਂਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਸਰ ਰਸੋਈ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੱਕ 'ਤੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਐਲਪੀਜੀ ਗੈਸ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਐਲਪੀਜੀ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਪੀਐਨਜੀ (PNG) ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਦਬਾਅ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੁੰਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।
ਗੈਸ ਸੰਕਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਐਲਪੀਜੀ, ਐਲਐਨਜੀ, ਪੀਐਨਜੀ ਅਤੇ ਸੀਐਨਜੀ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕੀ ਹੈ? ਆਓ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੌਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਾਂ...
ਐਲਪੀਜੀ (LPG) ਗੈਸ ਕੀ ਹੈ?
ਐਲਪੀਜੀ (Liquefied Petroleum Gas) ਉਹੀ ਗੈਸ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ, ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ, ਹੋਟਲਾਂ ਅਤੇ ਕੈਫੇ ਵਿੱਚ ਸਿਲੰਡਰ ਰਾਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਪੇਨ ਅਤੇ ਬਿਊਟੇਨ ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਗੈਸਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਦਬਾਅ ਪਾ ਕੇ ਤਰਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਜਗ੍ਹਾ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
LPG ਕਿੱਥੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਗਰਮ ਕਰਨ ਲਈ।
ਦੁਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ (ਹੋਟਲ-ਢਾਬਾ, ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ) ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੀਐਨਜੀ (PNG) ਗੈਸ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਪੀਐਨਜੀ ਯਾਨੀ ਉਹ ਗੈਸ ਜੋ ਪਾਈਪ ਲਾਈਨ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧੇ ਘਰਾਂ, ਹੋਟਲਾਂ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਕਾਈਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੀਥੇਨ ਗੈਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੀਐਨਜੀ ਸਿੱਧੇ ਪਾਈਪ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਦੇ ਲਈ ਸਿਲੰਡਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਐਲਪੀਜੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
PNG ਕਿੱਥੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਘਰ ਦੇ ਕਿਚਨ, ਹੋਟਲ ਅਤੇ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ।
ਐਲਐਨਜੀ (LNG) ਗੈਸ ਕੀ ਹੈ?
ਐਲਐਨਜੀ (Liquefied Natural Gas) ਪੀਐਨਜੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ (Natural Gas) ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਠੰਢਾ ਕਰਕੇ ਤਰਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਯਾਨੀ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉੱਥੇ ਐਲਐਨਜੀ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
LNG ਕਿੱਥੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਐਲਐਨਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗਾਂ, ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ, ਭਾਰੀ ਵਾਹਨਾਂ/ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੀਐਨਜੀ (CNG) ਗੈਸ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਸੀਐਨਜੀ ਵੀ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕੰਪ੍ਰੈੱਸ ਕਰਕੇ ਸਿਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੌਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਹੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਉਹੀ ਗੈਸ ਹੈ, ਜੋ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲਣ (Fuel) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੀਥੇਨ ਗੈਸ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਨਾਲੋਂ ਸਸਤੀ ਅਤੇ ਘੱਟ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗੈਸ ਹੈ।
CNG ਕਿੱਥੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਸੀਐਨਜੀ ਕਾਰ, ਆਟੋ, ਬੱਸ, ਟੈਕਸੀ ਅਤੇ ਪਬਲਿਕ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਐਲਪੀਜੀ, ਪੀਐਨਜੀ, ਐਲਐਨਜੀ ਅਤੇ ਸੀਐਨਜੀ ਇਹ ਚਾਰੇ ਗੈਸਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਬੱਸ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋੜਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।