- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਸਾਵਧਾਨ! ਤੁਹਾਡੀ ਇਹ ਇੱਕ ਗ਼ਲਤੀ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ AC ਨੂੰ ਬੰਬ; ਅੱਜ ਹੀ ਨੋਟ ਕਰੋ '3 ਮਿੰਟ ਵਾਲਾ AC ਫਾਰਮੂਲਾ'
ਮਈ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਨੋਇਡਾ 'ਚ AC ਬਲਾਸਟ ਦੇ 3-4 ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਅੱਜ ਨੋਇਡਾ ਦੀ ਇੱਕ ਹਾਈਰਾਈਜ਼ ਸੁਸਾਇਟੀ 'ਚ ਵੀ AC ਫਟਣ ਕਾਰਨ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਕਿਉਂ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਓ, ਫਾਇਰ ਸਰਵਿਸ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੁਲ ਗਰਗ, ਟਾਟਾ ਪਾਵਰ , ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਸੇਫਟੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ AC ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੁਕਤਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
Posted By Sunita
Publish Date: Tue, 30 Jun 2026 11:34 AM (IST)
Updated Date: Tue, 30 Jun 2026 11:37 AM (IST)
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਮਈ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਨੋਇਡਾ 'ਚ AC ਬਲਾਸਟ ਦੇ 3-4 ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਅੱਜ ਨੋਇਡਾ ਦੀ ਇੱਕ ਹਾਈਰਾਈਜ਼ ਸੁਸਾਇਟੀ 'ਚ ਵੀ AC ਫਟਣ ਕਾਰਨ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਕਿਉਂ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਓ, ਫਾਇਰ ਸਰਵਿਸ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੁਲ ਗਰਗ, ਟਾਟਾ ਪਾਵਰ , ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਸੇਫਟੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ AC ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੁਕਤਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
ਸਪਲਿਟ AC ਦੀ ਆਊਟਡੋਰ ਯੂਨਿਟ 'ਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਬਲਾਸਟ
ਅਤੁਲ ਗਰਗ ਨੇ ਇੱਕ ਪੋਡਕਾਸਟ 'ਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਪਲਿਟ AC ਦੀ ਆਊਟਡੋਰ ਯੂਨਿਟ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅੱਗ ਫੜਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਅੱਗ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਪੁਰਜ਼ੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖਣਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। AC ਕੰਪ੍ਰੈਸਰ 'ਚ ਗੜਬੜੀ ਕਾਰਨ ਧਮਾਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੈਸ ਲੀਕ ਹੋਣਾ, ਹਵਾ ਦਾ ਬਲਾਕ ਹੋਣਾ ਆਦਿ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
AC ਚੱਲਦੇ ਸਮੇਂ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਗੈਸ ਲੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅੱਗ ਫੜ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗੈਸ ਜਲਣਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਅੰਦਰਲੀ ਯੂਨਿਟ 'ਚ ਅੱਗ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਬਲਾਸਟ ਬਾਹਰਲੀ ਯੂਨਿਟ (ਆਊਟਡੋਰ) 'ਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
AC ਬਲਾਸਟ ਦੇ ਹੋਰ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ:-
ਓਵਰਹੀਟਿੰਗ: AC ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲਣਾ
ਖ਼ਰਾਬ ਵਾਇਰਿੰਗ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੀ ਸਾਕਟ 'ਤੇ AC ਦਾ ਚੱਲਣਾ
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਰਵਿਸ ਨਾ ਕਰਵਾਉਣਾ
ਗੈਸ ਲੀਕੇਜ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਉਪਰੋਕਤ ਕਿਸਮ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਨਾ ਕਰੋ।
AC ਬਲਾਸਟ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਕੁਝ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲਾਂ
ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾ ਕਰੋ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ AC 'ਚੋਂ ਕੋਈ ਬਦਬੂ ਆਵੇ, ਇਹ ਕੂਲਿੰਗ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਗੜਬੜੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਮੁਰੰਮਤ (రిਪੇਅਰ) ਕਰਵਾਓ। ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਯੂਨਿਟਾਂ ਦੀ ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਦੇ ਰਹੋ।
3 ਮਿੰਟ ਦੇ AC ਨਿਯਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ
climateworks.co.uk ਅਨੁਸਾਰ, ਕਈ ਵਾਰ ਅਸੀਂ AC ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਚਾਲੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਜਦਕਿ, ਨਿਯਮ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ AC ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 3 ਮਿੰਟ ਰੁਕ ਕੇ ਹੀ ਦੁਬਾਰਾ ਚਾਲੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਨਿਯਮ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ?
ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਗੈਸ (ਰੇਫ੍ਰੀਜਰੈਂਟ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਦਬਾਅ 'ਤੇ ਇਨਡੋਰ ਅਤੇ ਆਊਟਡੋਰ ਯੂਨਿਟ ਵਿਚਕਾਰ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ। ਆਊਟਡੋਰ ਯੂਨਿਟ 'ਚ ਲੱਗਿਆ ਕੰਪ੍ਰੈਸਰ ਇਸ ਗੈਸ ਨੂੰ ਪੰਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ AC ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਦੁਬਾਰਾ ਚਾਲੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗੈਸ ਦਾ ਦਬਾਅ ਆਮ (ਨਾਰਮਲ) ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਉਂਦਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਦੋ ਵੱਡੇ ਖ਼ਤਰੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:
ਕੰਪ੍ਰੈਸਰ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ: ਕੰਪ੍ਰੈਸਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ 'ਤੇ ਸਟਾਰਟ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਮੋਟਰ 'ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ੋਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਲਿਕਵਿਡ ਸਲੱਗਿੰਗ : ਤਰਲ ਗੈਸ ਕੰਪ੍ਰੈਸਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਬਿਜਲੀ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਗ਼ਲਤੀ ਨਾਲ ਰਿਮੋਟ ਤੋਂ AC ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਚਾਲੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 3 ਮਿੰਟ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਆਦਤ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਪ੍ਰੈਸਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਖ਼ਰਾਬੀ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਸੇ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਬੁਝਾਓ
ਫਾਇਰ ਸੇਫਟੀ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ AC ਦੇ ਫਟਣ 'ਤੇ, ਬਲਕਿ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨਾ ਬੁਝਾਓ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਪਾਵਰ ਕੱਟ ਕਰੋ। ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਣ ਲਈ ਰੇਤ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਫਾਇਰ ਐਂਡ ਸੇਫਟੀ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰੋ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ AC ਬਲਾਸਟ ਹੋਣ 'ਤੇ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।