ਕੀ ਹਰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ 'ਚ ਟ੍ਰੇਨ ਦੀ ਚੇਨ ਖਿੱਚਣਾ ਸਹੀ ਹੈ? ਜਾਣੋ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ

ਹਰਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਿਊਜ਼, ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ। ਭਾਰਤੀ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਡੱਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਅਲਾਰਮ ਚੇਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਸਹੂਲਤ ਦੀ ਅਕਸਰ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਸਟੇਸ਼ਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਨ ਚੱਲਣ ’ਤੇ ਉਤਰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਚੇਨ ਖਿੱਚ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਅਜਿਹੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮੁਸੀਬਤ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਅਲਾਰਮ ਚੇਨ ਖਿੱਚਣ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ ਕੀ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਦੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?

ਚੇਨ ਖਿੱਚਣ ’ਤੇ ਟ੍ਰੇਨ ਕਿਵੇਂ ਰੁਕਦੀ ਹੈ?

ਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਡੱਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਅਲਾਰਮ ਚੇਨ ਸਿੱਧੀ ਬ੍ਰੇਕ ਪਾਈਪ ਦੇ ਵੈਂਟ ਵਾਲਵ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬ੍ਰੇਕ ਪਾਈਪ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 5 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਹਵਾ ਦਾ ਦਬਾਅ (ਏਅਰ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ) ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਕੋਈ ਯਾਤਰੀ ਚੇਨ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ, ਪਾਈਪ ਵਿੱਚੋਂ ਹਵਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਬ੍ਰੇਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕਦੋਂ ਚੇਨ ਖਿੱਚਣਾ ਸਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਰੇਲਵੇ ਐਕਟ ਮੁਤਾਬਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਅਲਾਰਮ ਚੇਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਨ-ਮਾਲ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚੇਨ ਖਿੱਚਣਾ ਜਾਇਜ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—

ਮੈਡੀਕਲ ਐਮਰਜੈਂਸੀ: ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸੇ ਯਾਤਰੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਚਾਨਕ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈ ਜਾਵੇ।

ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ: ਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗ ਜਾਵੇ, ਚੋਰੀ, ਡਕੈਤੀ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।

ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ: ਕੋਈ ਯਾਤਰੀ ਟ੍ਰੇਨ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਡੱਬਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫਸ ਜਾਵੇ।

ਬੇਸਹਾਰਾ ਯਾਤਰੀ ਦਾ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਣਾ: ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬਜ਼ੁਰਗ, ਬੱਚਾ ਜਾਂ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀ ਟ੍ਰੇਨ ਫੜਦੇ ਸਮੇਂ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਗਲਤ ਕੋਚ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਜਾਵੇ।

ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ’ਤੇ ਜੁਰਮਾਨਾ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨ

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਗੋਪੇਸ਼ ਜਿੰਦਲ ਮੁਤਾਬਕ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਠੋਸ ਕਾਰਨ ਦੇ ਚੇਨ ਖਿੱਚਣਾ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਐਕਟ, 1989 ਦੀ ਧਾਰਾ 141 ਤਹਿਤ ਦੰਡਣਯੋਗ ਅਪਰਾਧ ਹੈ।

ਆਰਥਿਕ ਜੁਰਮਾਨਾ: ਬਿਨਾਂ ਵਜ੍ਹਾ ਚੇਨ ਖਿੱਚਣ ’ਤੇ 1,000 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਸਜ਼ਾ: ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਦੋਸ਼ੀ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ 1 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ: ਸਹੀ ਕਾਰਨ ਨਾ ਦੱਸ ਸਕਣ ’ਤੇ ਰੇਲਵੇ ਪੁਲਿਸ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਚੇਨ ਪੁਲਿੰਗ ਦਾ ਹੋਰ ਯਾਤਰੀਆਂ ’ਤੇ ਅਸਰ

ਇੱਕ ਵਾਰ ਬੇਵਜ੍ਹਾ ਚੇਨ ਖਿੱਚਣ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਟ੍ਰੇਨ ਹੀ ਲੇਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਕਈ ਹੋਰ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਦਾ ਟਾਈਮਟੇਬਲ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦਾ ਕੀਮਤੀ ਸਮਾਂ ਬਰਬਾਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਨੈਕਟਿੰਗ ਟ੍ਰੇਨ ਛੁੱਟਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਲੈਣ ਜਾਂ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਆ ਰਹੇ ਕਿਸੇ ਸਾਥੀ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਚੇਨ ਖਿੱਚਣਾ ਗਲਤ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਨਤੀਜਾ

ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਅਲਾਰਮ ਚੇਨ ਤੁਹਾਡੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ, ਨਿੱਜੀ ਸਹੂਲਤ ਦਾ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ। ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨਾ ਹਰ ਯਾਤਰੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ।