ਟ੍ਰੇਨ-ਬੱਸ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਫਲਾਈਟ ਰਾਹੀਂ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਇਹ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਪੰਛੀ; ਸਰਕਾਰ ਖ਼ੁਦ ਜਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਾਸਪੋਰਟ
ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਏਅਰਪੋਰਟ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਫਲਾਈਟ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬਾਜ਼ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਹੱਥ 'ਤੇ ਬੜੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਜੀ ਹਾਂ, ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕਾਰਗੋ (ਸਾਮਾਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ) ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮੱਧ ਪੂਰਬ (ਮਿਡਲ ਈਸਟ) ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪਿੰਜਰੇ ਦੇ, ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ਾਂਤ ਭਾਵ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਹੱਥ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਹਵਾਈ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Publish Date: Sun, 14 Jun 2026 03:30 PM (IST)
Updated Date: Sun, 14 Jun 2026 03:33 PM (IST)

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਏਅਰਪੋਰਟ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਫਲਾਈਟ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬਾਜ਼ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਹੱਥ 'ਤੇ ਬੜੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਜੀ ਹਾਂ, ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਸੰਭਵ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕਾਰਗੋ (ਸਾਮਾਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ) ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮੱਧ ਪੂਰਬ (ਮਿਡਲ ਈਸਟ) ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪਿੰਜਰੇ ਦੇ, ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ਾਂਤ ਭਾਵ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਹੱਥ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਹਵਾਈ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਕਿਸੇ ਅਜੂਬੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਲਚਸਪ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਇੱਕ ਪੰਛੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਬੇਹੱਕ ਅਨੋਖਾ ਹੈ- ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਜ਼ਾਂ ਕੋਲ ਵੀ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯੂ.ਏ.ਈ. ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹਨ ਬਾਜ਼
ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ (UAE) ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਰਕਾਰੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਯੂ.ਏ.ਈ. ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ ਪਾਲਣਾ ਮਹਿਜ਼ ਕੋਈ ਸ਼ੌਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀ 'ਬੇਦੁਇਨ' ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਗਹਿਰਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਬਹੁਤ ਕਠਿਨ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਬਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਰਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ, ਇੱਕ ਸਤਿਕਾਰਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਹੈ। ਇਸੇ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਯੂ.ਏ.ਈ. ਸਰਕਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਉਂ ਪੈਂਦੀ ਹੈ?
ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਬਿਹਤਰੀਨ ਪਸ਼ੂ ਚਿਕਿਤਸਾ, ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਅਤੇ ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਫ਼ਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਿਯਮ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਸਹੀ ਕਾਗਜ਼ਾਤ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਸ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜੋ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸਿਸਟਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਕਈ ਮਾਇਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ:
ਤਸਕਰੀ 'ਤੇ ਰੋਕ: ਇਸ ਪਾਸਪੋਰਟ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਪਾਰ 'ਤੇ ਲਗਾਮ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਜ਼ਰੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ: ਇਸ ਪਾਸਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹਰ ਛੋਟੀ-ਵੱਡੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਰਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ- ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀ, ਲਿੰਗ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੰਗ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਦਾ ਮਾਈਕ੍ਰੋਚਿਪ ਨੰਬਰ। ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਕਿਸੇ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਟ੍ਰੈਵਲ ਡਾਕੂਮੈਂਟ (ਯਾਤਰਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼) ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੇਬਿਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੀਟ 'ਤੇ ਕਰਦੇ ਹਨ VIP ਸਫ਼ਰ
ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਐਤਿਹਾਰ ਅਤੇ ਕਤਰ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੇਬਿਨ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਲਾਈਟ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਸੀਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੋਰ ਜਾਂ ਭੀੜ ਤੋਂ ਇਹ ਪੰਛੀ ਘਬਰਾਉਣ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਟੋਪ ਪਹਿਨਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕੱਠੇ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਦੇਖਣਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਨੋਖੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੁਮੇਲ
ਭਾਵੇਂ ਯੂ.ਏ.ਈ. ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਤੇਜ਼ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇਹ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸਿਸਟਮ ਸਾਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਕਿੰਨਾ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬਾਜ਼ ਪਾਲਣ ਦੀ ਇਸ ਅਨੋਖੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਯੂਨੈਸਕੋ (UNESCO) ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ 'ਅਮੂਰਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ' (Intangible Cultural Heritage) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇਹ ਨਿਯਮ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਤਾਂ ਪੱਕਾ ਕਰਦਾ ਹੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਚਲਦੀਆਂ ਰਹਿਣ।