ਕੀ 31 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਰਾਤ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਪਰਤਦੀਆਂ ਹਨ ਆਤਮਾਵਾਂ? ਬੇਹੱਦ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ ਹੈਲੋਵੀਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ 2,000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਣੀ

ਕੇਲਟਿਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਫ਼ਸਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜੀਵਿਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੁਰੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਲਈ ਲੋਕ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖੱਲਾਂ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਮਾਸਕ ਪਹਿਨਦੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਆਤਮਾਵਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਾਥੀ ਸਮਝਣ।

Posted By Neha Diwan

Publish Date: Fri, 30 Oct 2026 12:02 PM (IST)

Updated Date: Fri, 30 Oct 2026 12:04 PM (IST)

ਕੀ 31 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਰਾਤ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਪਰਤਦੀਆਂ ਹਨ ਆਤਮਾਵਾਂ? ਬੇਹੱਦ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ ਹੈਲੋਵੀਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ 2,000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਣੀ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਹਰ ਸਾਲ 31 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਹੈਲੋਵੀਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੂਜੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਲੋਕ ਭੂਤਾਂ ਜਾਂ ਡਰਾਉਣੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਵਰਗੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿੰਜਰਾਂ, ਕੱਦੂਆਂ ਅਤੇ ਮੱਕੜੀ ਦੇ ਜਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਪਾਰਟੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ‘ਟ੍ਰਿਕ ਔਰ ਟ੍ਰੀਟ’ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਘਰ-ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਕੈਂਡੀਜ਼ ਮੰਗਦੇ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਣਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਕਈ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈਲੋਵੀਨ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਲੋਕ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਕਿਉਂ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ?

ਲੋਕ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣੇ ਪਿੰਜਰਾਂ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਸਜਾਉਂਦੇ ਹਨ? ਕੱਦੂਆਂ ’ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਚਿਹਰੇ ਕਿਉਂ ਉਕਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਡਰਾਉਣਾ ਮੇਕਅੱਪ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਕਿਉਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ? ਦਰਅਸਲ, ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ।

ਸੈਮਹੇਨ ਤਿਉਹਾਰ ਤੋਂ ਹੋਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤ

ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੈਲੋਵੀਨ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕੇਲਟਿਕ ਸੱਭਿਅਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸੱਭਿਅਤਾ ਆਇਰਲੈਂਡ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਕੇਲਟਿਕ ਲੋਕ ਪਹਿਲੀ ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਮਨਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਅੰਤ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਸਰਦੀਆਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਹਨੇਰੇ ਅਤੇ ਮੌਤ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਕੇਲਟਿਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ 31 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜੀਵਿਤ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਕੰਧ ਧੁੰਦਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਰਾਤ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਤੇ ਆਤਮਾਵਾਂ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਪਰਤ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ‘ਸੈਮਹੇਨ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਡਰਾਉਣੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣ ਅਤੇ ਅੱਗ ਬਾਲਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ

ਇਸ ਰਾਤ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਬਾਲਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸਲਾਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਬਲੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ‘ਹੈਲੋਵੀਨ’ ਨਾਂ

ਕਰੀਬ ਅੱਠਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਨੇ ਇਸ ਕੇਲਟਿਕ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਢਾਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ‘ਆਲ ਸੇਂਟਸ ਡੇ’ ਜਾਂ ‘ਆਲ ਹੈਲੋਜ਼’ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਮ, ਯਾਨੀ 31 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ‘ਆਲ ਹੈਲੋਜ਼ ਈਵ’ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।

ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ‘ਹੈਲੋਵੀਨ’ ਬਣ ਗਿਆ। ਕੇਲਟਿਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ‘ਸੈਮਹੇਨ’ ਤਿਉਹਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਹ ਹੈਲੋਵੀਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕ ਬੜੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਜੈਕ-ਓ-ਲੈਂਟਰਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ

ਹੈਲੋਵੀਨ ’ਤੇ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਕੀਤੇ ਕੱਦੂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੋਮਬੱਤੀ ਜਗਾਉਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ‘ਜੈਕ-ਓ-ਲੈਂਟਰਨ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕਹਾਣੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਲੋਕ ਬੁਰੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ਲਗਮ ਅਤੇ ਆਲੂਆਂ ’ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਚਿਹਰੇ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।

ਜਦੋਂ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਲੋਕ ਅਮਰੀਕਾ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕੱਦੂ ਮਿਲਣ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੱਦੂਆਂ ’ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਚਿਹਰੇ ਬਣਾਉਣੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਰੱਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈਲੋਵੀਨ ’ਤੇ ਜੈਕ-ਓ-ਲੈਂਟਰਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।