ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਖੁਲਾਸਾ! ਭਾਰਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤੁਹਾਡੀ ਪਸੰਦੀਦਾ 'ਜਲੇਬੀ', ਜਾਣੋ ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਈ ਹੈ ਇਹ ਮਠਿਆਈ

ਲਾਈਫ਼ਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਗਰਮਾ-ਗਰਮ ਕੁਰਕੁਰੀ ਜਲੇਬੀ ਦਾ ਸਵਾਦ ਕਿਸਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ! ਭਾਰਤੀ ਮਠਿਆਈਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਖ਼ਾਸ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ ਦੁੱਧ-ਜਲੇਬੀ ਦਾ ਨਾਸ਼ਤਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਮੌਕਾ, ਜਲੇਬੀ ਹਰ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਹ ਮਠਿਆਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ?

ਜੀ ਹਾਂ, ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜਲੇਬੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਬਾਹਰੋਂ ਆਈ ਹੈ। ਇਸ ਮਠਿਆਈ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਜਲੇਬੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ।

ਜਲੇਬੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ 'ਜਲਾਬੀਆ'

ਜਲੇਬੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੱਧਕਾਲੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਜਲਾਬੀਆ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫਾਰਸ ਵਿੱਚ 'ਜੁਲਬੀਆ' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਫਾਰਸ ਵਿੱਚ 10ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮਿਠਾਈ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੀ ਜਲੇਬੀ?

14ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੌਰਾਨ ਮਿਡਲ ਈਸਟ (ਮੱਧ ਪੂਰਬ) ਦੇ ਵਪਾਰੀਆਂ, ਸੂਫ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਤੁਰਕ-ਅਫ਼ਗਾਨ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਲਾਬੀਆ ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚੀ। ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਵੱਖਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਕਰਕੇ ਜਲਾਬੀਆ ਦਾ ਨਾਂ 'ਜਲੇਬੀ' ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਇਹ ਮਿਠਾਈ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਵਿਆਹਾਂ, ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ।

ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਸਵਾਦ

ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਲੇਬੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਬਦਲਾਅ ਆਏ। ਉੜਦ ਦੀ ਦਾਲ ਦੇ ਘੋਲ ਤੋਂ ਬਣਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਜਲੇਬੀ 'ਇਮਰਤੀ' ਅਖਵਾਈ, ਜਿਸਦਾ ਆਪਣਾ ਖ਼ਾਸ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਰੂਪ ਹੈ। ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਮਾਵੇ ਤੋਂ ਬਣਨ ਵਾਲੀ 'ਮਾਵਾ ਜਲੇਬੀ' ਦੀ ਆਪਣੀ ਖ਼ਾਸ ਪਛਾਣ ਹੈ। ਪਨੀਰ ਅਤੇ ਛੈਣੇ ਤੋਂ ਬਣੀ 'ਛਾਨਾਰ ਜਿਲਪੀ' ਜਾਂ ਪਨੀਰ ਜਲੇਬੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਜਲੇਬੀ ਨੂੰ 'ਜਲੇਬਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ

ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜੁਲਾਬੀਆ ਜਾਂ ਜਲਾਬੀਆ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਜ਼ਰੀਏ ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚੀ, ਪਰ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜਲੇਬੀ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਖ਼ਾਸ ਟੱਚ ਵੀ ਜੋੜਿਆ। ਅੱਜ ਇਹ ਮਠਿਆਈ ਸਾਡੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਸ਼ੁਭ ਮੌਕੇ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਖਾਧੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਮਿਠਾਸ ਭਾਰਤੀ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੁਲ-ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਹੋਗੇ ਕਿ ਜਲੇਬੀ ਭਾਰਤੀ ਮਠਿਆਈ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ 'ਤੇ ਯਕੀਨ ਵੀ ਨਾ ਕਰੇ।