Health Alert: ਸਰਦੀਆਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਹੈ ਜ਼ਰੂਰੀ
ਸਰਦੀਆਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਦਿਮਾਗੀ ਅਤੇ ਨਸਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਠੰਢ ਦੌਰਾਨ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਧਣ ਅਤੇ ਖ਼ੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਸੁੰਗੜਨ ਕਾਰਨ ਬ੍ਰੇਨ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Publish Date: Sun, 25 Oct 2026 12:19 PM (IST)
Updated Date: Sun, 25 Oct 2026 12:21 PM (IST)
ਨਈਦੁਨੀਆ, ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ। ਸਰਦੀਆਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਦਿਮਾਗੀ ਅਤੇ ਨਸਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਠੰਢ ਦੌਰਾਨ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਧਣ ਅਤੇ ਖ਼ੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਸੁੰਗੜਨ ਕਾਰਨ ਬ੍ਰੇਨ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬਦਲਾਅ, ਜਿਵੇਂ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਇੱਕ ਬਾਂਹ ਜਾਂ ਲੱਤ ਵਿੱਚ ਝਨਝਨਾਹਟ, ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਧੁੰਦਲਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ ਸਿਰਦਰਦ, ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਘੰਟੇ ਬੇਹੱਦ ਅਹਿਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਮਿਲਣ ’ਤੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਅਪੰਗਤਾ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਵੀ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ, ਨਿਯਮਿਤ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ’ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਮਦਦ ਲੈਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਿਊਰੋਲੋਜਿਸਟ ਡਾ. ਸੌਰਭ ਸਿੰਘ ਰਾਜਪੂਤ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਵਧਾਨੀ ਹੀ ਸਟ੍ਰੋਕ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰੇਨ ਸਟ੍ਰੋਕ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਬ੍ਰੇਨ ਸਟ੍ਰੋਕ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਕਿੰਟ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕਲੀਵਲੈਂਡ ਕਲੀਨਿਕ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਟ੍ਰੋਕ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਖ਼ੂਨ ਦਾ ਥੱਕਾ ਜਾਂ ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਨਾੜੀ ਫਟਣ ਕਾਰਨ ਦਿਮਾਗ ਤੱਕ ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਨਲੇਵਾ ਸਥਿਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਇਲਾਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਹੈ।
ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੇ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹਨ? ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਤੁਰਨ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਮੁਸ਼ਕਲ: ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ, ਸਰੀਰ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗੜਨਾ ਜਾਂ ਹੱਥਾਂ-ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਾਲਮੇਲ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਉਣਾ।
ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਬਦਲਾਅ: ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਣਾ।
ਚਿਹਰੇ, ਬਾਂਹ ਜਾਂ ਲੱਤ ਵਿੱਚ ਸੁੰਨਪਣ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ: ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਅਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ।
ਅਚਾਨਕ ਉਲਝਣ: ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਣਾ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਹੋਣਾ।
ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਸਿਰਦਰਦ: ਅਚਾਨਕ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਗੰਭੀਰ ਸਿਰਦਰਦ ਵੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੇ ਲੱਛਣ ਪਛਾਣਨ ਲਈ F.A.S.T. ਤਰੀਕਾ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਛਾਣਨਾ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ F.A.S.T. ਨਾਮਕ ਸੌਖੇ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸੰਕੇਤ ਪਛਾਣੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
1. F — Face Drooping: ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਸਾ ਲਟਕਣਾ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਝੁਕਾਅ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਓ। ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮੁਸਕਰਾਉਣ ਲਈ ਕਹੋ ਅਤੇ ਦੇਖੋ ਕਿ ਕੀ ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਸਾ ਦੂਜੇ ਨਾਲੋਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
2. A — Arm Weakness: ਬਾਂਹ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਬਾਂਹਾਂ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਕਹੋ। ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਬਾਂਹ ਉੱਪਰ ਨਾ ਉੱਠ ਸਕੇ ਜਾਂ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਬਾਂਹ ਜਾਂ ਲੱਤ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ।
3. S — Speech Difficulty: ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ
ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਬੋਲੀ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿਓ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਸਾਫ਼ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਸ਼ਬਦ ਲੜਖੜਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਸੌਖਾ ਵਾਕ ਦੁਹਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
4. T — Time to Call Emergency Services: ਤੁਰੰਤ ਮਦਦ ਲਓ
ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਲੱਛਣ ਆਪਣੇ ਆਪ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਨਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰੋ।