ਕਿਉਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇਖ ਕੇ ‘ਕਾਸ਼ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ’ ਵਾਲੀ ਫੀਲਿੰਗ? ਸਮਝੋ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਤੱਥ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਕੀ ਕਦੇ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਬਾਹਰ ਮੀਂਹ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੌਸਮ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਹਾਵਣਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਇਕੱਲਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਦੀ ਤੀਬਰ ਇੱਛਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ?

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਉਡਾਣ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਆਓ ਸੀਨੀਅਰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਮੋਨਿਕਾ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਸੂਝ ਨਾਲ ਮੌਸਮ ਦੇ ਸਾਡੇ ਮੂਡ ’ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸਮਝੀਏ।

ਸੁਹਾਵਣੇ ਮੌਸਮ ’ਚ ਸਾਥੀ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ

ਜਦੋਂ ਅਸਮਾਨ ’ਚ ਬੱਦਲਵਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਘੱਟ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਧੁੱਪ ਦੀ ਇਸ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੇਰੋਟੋਨਿਨ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹਲਕਾ, ਉਦਾਸ ਮੂਡ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸਾਥੀ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਜਦੋਂ ਮੌਸਮ ਸੁਹਾਵਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਧੁੱਪ ਅਤੇ ਨਿੱਘ ਸਾਡੇ ਮੂਡ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ, ਸਾਥੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋਰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ

ਸਾਡੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਮਾਨਸੂਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਬਾਰਿਸ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੋਮਾਂਸ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਜੜ੍ਹ ਫੜ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬਾਰਿਸ਼ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਨੇੜਤਾ ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਪਿਆਰ ਦੀ ਤਾਂਘ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁਹਾਵਣਾ ਮੌਸਮ ਸਾਨੂੰ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਅਤੇ ਡੇਟਿੰਗ ਕਰਨ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਾਥੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਕੱਲਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੋਰ ਵੀ ਡੂੰਘੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੀਮਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ

ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਕਸਰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਪਰਸਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਇਕੱਲਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਪਰਕ ਜਾਂ ਲਗਾਵ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋੜ ਅਚਾਨਕ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਮੌਸਮ ਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਡੂੰਘਾ ਸਬੰਧ

ਠੰਡੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ, ਮੀਂਹ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਕੋਨਾਸ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੱਤ ਇੱਕ ਸੁਹਾਵਣਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਨੇੜਤਾ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਨੇੜਤਾ ਗਾਇਬ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਾਹੌਲ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਇਕੱਲਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਸੁਹਾਵਣਾ ਮੌਸਮ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਕੱਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਧੂਰਾਪਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਸੁਹਾਵਣਾ ਮੌਸਮ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਚੰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ, ਬੰਧਨ ਅਤੇ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਬੰਧ ਦੀ ਇਹ ਵਧੀ ਹੋਈ ਇੱਛਾ ਡੂੰਘੀ ਤਾਂਘ ਜਾਂ ਇਕੱਲਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਮੌਸਮ 'ਅਟੈਚਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ’ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਰਗਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਖਰਾਬ ਜਾਂ ਅਸਧਾਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਹਾਵਣਾ ਮੌਸਮ ਸਾਡੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਖਾਲੀ ਸਮਾਂ ਅਕਸਰ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇਪਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਲਈ ਸਾਡੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਅਧੂਰੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੀਂਹ ਜਾਂ ਸੁਹਾਵਣਾ ਮੌਸਮ ਦਿਮਾਗ ਦੀ 'ਅਟੈਚਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ' ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਪਿਛਲੇ ਰੋਮਾਂਸ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਇਕੱਲਤਾ ਹੋਰ ਵੀ ਦਰਦਨਾਕ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੌਸਮ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ, ਮੌਜੂਦਾ ਸਬੰਧਾਂ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਮ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ, ਮੂਡ ਅਤੇ ਇਕੱਲਤਾ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।