- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਦਿਨ ਭਰ ਸਰੀਰ ਕਿਉਂ ਟੁੱਟਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ? ਕਦੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ
ਇੱਕ ਤੰਦਰੁਸਤ ਸਰੀਰ ਲਈ ਉਮਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ 6 ਤੋਂ 8 ਘੰਟੇ ਦੀ ਚੰਗੀ ਕੁਆਲਿਟੀ ਵਾਲੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਰਾਤ ਦੀ ਨੀਂਦ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਦਿਨ ਭਰ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੀਂਦ ਆਉਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਜੂਝਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Tue, 16 Jun 2026 03:21 PM (IST)
Updated Date: Tue, 16 Jun 2026 03:24 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਇੱਕ ਤੰਦਰੁਸਤ ਸਰੀਰ ਲਈ ਉਮਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ 6 ਤੋਂ 8 ਘੰਟੇ ਦੀ ਚੰਗੀ ਕੁਆਲਿਟੀ ਵਾਲੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਰਾਤ ਦੀ ਨੀਂਦ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਦਿਨ ਭਰ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੀਂਦ ਆਉਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਜੂਝਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਅਕਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 'ਥਕਾਵਟ' ਮੰਨ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ। ਇਹ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਜਾਂ ਆਦਤਾਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਆਓ, ਡਾ. ਮੋਨਿਕਾ ਮਹਾਜਨ (ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਐੱਚ.ਓ.ਡੀ., ਇੰਟਰਨਲ ਮੈਡੀਸਨ, ਮੈਕਸ ਹਸਪਤਾਲ - ਪੰਚਸ਼ੀਲ ਪਾਰਕ) ਤੋਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਤਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਘੁਰਾੜੇ ਲੈਣ ਦੀ ਆਦਤ ਹੈ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਭਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ 'ਓਬਸਟਰਕਟਿਵ ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ' ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਜੀਭ ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਸਲੀਪ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਤੱਕ ਲੋੜੀਂਦੀ ਆਕਸੀਜਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਪਾਉਂਦੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਹਾਰਟ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਨੀਂਦ ਟੁੱਟਦੀ ਹੈ। ਰਾਤ ਦੀ ਨੀਂਦ ਇੰਨੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਨਸਾਨ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਬੈਠੇ-ਬੈਠੇ ਜਾਂ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਸੌਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੋਕ ਨਾਲ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਹਨ, ਤਾਂ 'ਸਲੀਪ ਸਟੱਡੀ' ਕਰਵਾਉਣਾ ਸਹੀ ਰਹੇਗਾ।
ਜੈੱਟ ਲੈਗ ਅਤੇ ਸਰਕੇਡੀਅਨ ਰਿਦਮ ਡਿਸਆਰਡਰ
ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਰਾਤ ਦੀ ਸ਼ਿਫਟ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਅਕਸਰ ਟ੍ਰੈਵਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ 'ਜੈੱਟ ਲੈਗ' ਅਤੇ 'ਸਰਕੇਡੀਅਨ ਰਿਦਮ ਡਿਸਆਰਡਰ' ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਘੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਾਡੀ 'ਬਾਡੀ ਕਲਾਕ' ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ, ਤਾਂ ਸਲੀਪ-ਵੇਕ ਸਾਈਕਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਦਿਨ ਭਰ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਹਾਵੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਖ਼ਰਾਬ ਸਲੀਪ ਹਾਈਜੀਨ
ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਆਦਤਾਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਨੀਂਦ ਦੀ ਕੁਆਲਿਟੀ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ:
ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ: ਰਾਤ ਭਰ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨ 'ਤੇ ਮੈਸੇਜ ਚੈੱਕ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਸਲੀਪ ਸਾਈਕਲ ਡਿਸਟਰਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖਾਣ-ਪੀਣ: ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਜਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਉਡਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਕਿਸੇ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਦਵਾਈ ਦਾ ਹੈ ਅਸਰ?
ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੀਂਦ ਆਉਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਿਰਫ਼ ਅਧੂਰੀ ਨੀਂਦ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕਈ ਹੋਰ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ:
ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ: ਮੋਟਾਪਾ, ਸ਼ੂਗਰ, ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਥਾਇਰਾਇਡ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਹੈ। ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ 'ਪਾਰਕਿੰਸਨਜ਼' ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸਲੀਪ ਸਾਈਕਲ ਅਕਸਰ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਕਮੀ : ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੀਮੋਗਲੋਬਿਨ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੀਂਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਸਾਈਡ ਇਫੈਕਟ: ਆਪਣੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਜ਼ਰੂਰ ਚੈੱਕ ਕਰੋ। ਕੁਝ ਐਂਟੀ-ਐਲਰਜੀ ਅਤੇ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਨੀਂਦ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੌਸਮ ਦਾ ਅਸਰ: ਮੌਸਮ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਰਾਬ ਸਥਿਤੀਆਂ, ਯਾਨੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਸਰਦੀ ਜਾਂ ਝੁਲਸਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗਰਮੀ ਵੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੀਂਦ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਨੀਂਦ ਆਉਣਾ ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਨ ਸਮੱਸਿਆ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ- ਜਿਵੇਂ ਖ਼ਰਾਬ ਸਲੀਪ ਹਾਈਜੀਨ ਜਾਂ ਰਾਤ ਦੀ ਅਧੂਰੀ ਨੀਂਦ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਬਿਮਾਰੀ ਜਿਵੇਂ- ਹੀਮੋਗਲੋਬਿਨ ਦੀ ਕਮੀ, ਥਾਇਰਾਇਡ, ਸ਼ੂਗਰ ਜਾਂ ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ ਦਾ ਅਲਾਰਮ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿਓ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਜਾਂਚ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਵਾਓ।