ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਅਚਾਨਕ ਉੱਚਾਈ ਤੋਂ ਡਿੱਗਣ ਦਾ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਹਿਸਾਸ? ਵਿਗਿਆਨ ਤੋਂ ਸਮਝੋ ਇਸ ਦੀ ਅਸਲੀ ਵਜ੍ਹਾ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕਦੇ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਆਉਣ ਹੀ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਦੋਂ ਹੀ ਅਚਾਨਕ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਤੇ ਉੱਪਰੋਂ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਹੋ? ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਝਟਕਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਅੱਖਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਜੇਕਰ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 70% ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕਦੇ ਨਾ ਕਦੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹਾਈਪਨਿਕ ਜਰਕ (Hypnic Jerk) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਝਟਕੇ ਕਿਉਂ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ? ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਅਜਿਹਾ ਰਿਐਕਸ਼ਨ ਆਖਰ ਕਿਉਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਹਾਈਪਨਿਕ ਜਰਕ ਕੀ ਹਨ?

ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਹਾਈਪਨਿਕ ਜਰਕ ਕਿਉਂ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਜਾਗਣ ਤੋਂ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੇ ਹਾਂ, ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਹ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਡੀ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਆਰਾਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਪੜਾਅ ਦੌਰਾਨ, ਦਿਮਾਗ ਕਈ ਵਾਰ ਗਲਤ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਹੋ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਕੇਤ ਭੇਜਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿਧਾਂਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਨੀਂਦ ਬਹੁਤ ਹਲਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦਿਮਾਗ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਹੋ, ਪਰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਹਿੱਲ ਨਹੀਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਕੇਤ ਭੇਜਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਹਾਈਪਨਿਕ ਝਟਕਿਆਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹੋ।

ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਵਜ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਟ੍ਰਿਗਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਹਾਈਪਨਿਕ ਜਰਕ?

ਸਟ੍ਰੈਸ: ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਟ੍ਰੈਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਡੀ ਨੀਂਦ ਦਾ ਚੱਕਰ (Sleep Cycle) ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਰਿਲੈਕਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ।

ਕੈਫੀਨ ਜਾਂ ਨਿਕੋਟੀਨ ਦਾ ਅਸਰ: ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੈਫੀਨ ਜਾਂ ਨਿਕੋਟੀਨ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੈਫੀਨ ਲਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਵੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹਾਈਪਨਿਕ ਜਰਕ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਲੈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਅਣਚਾਹੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਐਕਟਿਵ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਨੀਂਦ ਦੀ ਘਾਟ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਵੀ ਹਾਈਪਨਿਕ ਜਰਕ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕੀ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ?

ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾਈਪਨਿਕ ਜਰਕ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਜਿਹੇ ਝਟਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੌਂ ਨਹੀਂ ਪਾ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਗੇ।