ਚੱਲਦੀ ਟਰੇਨ 'ਚ ਅਲਾਰਮ ਚੇਨ ਖਿੱਚਣ ਨਾਲ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਜਾਣੋ ਕਦੋਂ ਹੈ ਜਾਇਜ਼ ਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ 'ਤੇ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੇਲ੍ਹ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਟ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਲਟਕਦੀ ਉਹ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ‘ਅਲਾਰਮ ਚੇਨ’ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰ ਆਈ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਕੀ ਕਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਖ਼ਿਆਲ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਨਾਲ ਆਖ਼ਿਰ ਹੋਵੇਗਾ ਕੀ? ਜਾਂ ਫਿਰ ਜੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਕੁਝ ਖਰੀਦਦੇ ਹੋਏ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਸਾਥੀ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਝਟ ਨਾਲ ਚੇਨ ਖਿੱਚ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਵੀ ਆਸਾਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਕਈ ਲੋਕ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੇ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਉਤਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਵੀ ਇਸ ਚੇਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੇਸੀ ਜੁਗਾੜ ਵਾਂਗ ਵਰਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਧਿਆਨ ਰਹੇ, ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਕੰਮ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਹਵਾ ਖੁਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਜ੍ਹਾ ਚੇਨ ਖਿੱਚ ਕੇ ਟ੍ਰੇਨ ਰੋਕਣਾ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਅਪਰਾਧ ਹੈ। ਆਓ ਆਸਾਨ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਵਜ੍ਹਾ ਟ੍ਰੇਨ ਰੋਕਣ 'ਤੇ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਨਿਯਮ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਜਾਇਜ਼ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਚੇਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਬਿਨਾਂ ਵਜ੍ਹਾ ਚੇਨ ਖਿੱਚਣ 'ਤੇ ਕੀ ਹੈ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ?

ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਯਾਤਰੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਠੋਸ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੇ ਚੇਨ ਪੁਲਿੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰੇਲਵੇ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 141 ਤਹਿਤ ਉਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਅਪਰਾਧ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 1,000 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਵੀ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਤੇ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦੋਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚੇਨ ਖਿੱਚਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਹੈ?

ਰੇਲਵੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਦਸੇ ਜਾਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਚੇਨ ਖਿੱਚਣ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:

ਟ੍ਰੇਨ ਛੁੱਟ ਜਾਣ ਦਾ ਡਰ: ਜੇਕਰ ਟ੍ਰੇਨ ਚੱਲ ਪਈ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸਾਥੀ, ਬੱਚਾ ਜਾਂ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮੈਡੀਕਲ ਐਮਰਜੈਂਸੀ: ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸੇ ਸਹਿ-ਯਾਤਰੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਚਾਨਕ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਗੜ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਇਲਾਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ।

ਵੱਡਾ ਹਾਦਸਾ ਜਾਂ ਅਪਰਾਧ: ਟ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗ ਜਾਣ ਜਾਂ ਲੁੱਟ-ਖੋਹ ਅਤੇ ਡਕੈਤੀ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਗੰਭੀਰ ਅਪਰਾਧਿਕ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ।

ਇੱਕ ਵਾਰ ਚੇਨ ਖਿੱਚਣ ਨਾਲ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਅਲਾਰਮ ਚੇਨ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਵੈਕਿਊਮ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਚਾਨਕ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਬ੍ਰੇਕ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਬੈਠੇ ਸੈਂਕੜੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਝਟਕਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਰੁਕਣ ਕਾਰਨ ਉਸੇ ਟ੍ਰੈਕ 'ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹੋਰ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਅਤੇ ਦੇਰੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਰੇਲਵੇ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

CCTV ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲੋਕ ਕਿਵੇਂ ਫੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗਲਤਫ਼ਹਿਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਡੱਬੇ ਦੇ ਅੰਦਰ CCTV ਕੈਮਰੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਉਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਚੇਨ ਖਿੱਚ ਕੇ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਸਿਸਟਮ ਇਸ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਚੇਨ ਖਿੱਚਦੇ ਹੋ, ਉਸ ਡੱਬੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਏਅਰ ਵਾਲਵ ਐਕਟੀਵੇਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਹਵਾ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਰੇਲਵੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ ਅਤੇ ਲੋਕੋ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਡੱਬੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੇਨ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਜਾਇਜ਼ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਲਾਲ ਚੇਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਹੈ।