ਨਮਕ ਦਾ ਸੇਵਨ ਘੱਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰੀਰ ’ਚ ਕੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਬਦਲਾਅ? ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਜਾਣੋ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਪੈਂਦੇ ਅਸਰ

onlymyhealth.ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ। ਨਮਕ ਸਾਡੇ ਖਾਣੇ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਦਾਲ, ਸਬਜ਼ੀ, ਰੋਟੀ, ਸਲਾਦ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਨੈਕਸ ਵਿੱਚ ਨਮਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਣੇ ਦਾ ਸੁਆਦ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਲੋਕ ਲੋੜ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮਕ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਇਸ ਦਾ ਸੇਵਨ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਜਾਂ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਨਮਕ ਦਾ ਸੇਵਨ ਘੱਟ ਕਰ ਦੇਈਏ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਆਓ ਇਸ ਬਾਰੇ Dr. Aravinda S N, Lead Consultant - Internal Medicine, Aster RV Hospital, Bengaluru ਤੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।

ਨਮਕ ਦਾ ਸੇਵਨ ਘੱਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?

ਡਾ. ਅਰਵਿੰਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਲੋੜ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮਕ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਈ ਫਾਇਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜੋ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਾਤਰਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੋਡੀਅਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸੋਡੀਅਮ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਫਲੂਇਡ ਬੈਲੈਂਸ (ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ) ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ’ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਨਮਕ ਦਾ ਸੇਵਨ ਘੱਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਲੋਟਿੰਗ ਘਟਾਉਣ, ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਫਲੂਇਡ ਰਿਟੈਂਸ਼ਨ ਘਟਾਉਣ, ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਵੈਸਲਜ਼ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

1. ਫਲੂਇਡ ਰਿਟੈਂਸ਼ਨ ਘੱਟ ਕਰੇ

ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸੋਡੀਅਮ ਦਾ ਸੇਵਨ ਘੱਟ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਘੱਟ ਜਮ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫਲੂਇਡ ਰਿਟੈਂਸ਼ਨ (ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਣਾ) ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

2. ਬਲੋਟਿੰਗ ਤੋਂ ਰਾਹਤ

ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੋਡੀਅਮ ਲੈਣ ਕਾਰਨ ਬਲੋਟਿੰਗ ਅਤੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਾਪਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਨਮਕ ਦਾ ਸੇਵਨ ਘੱਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਬਲੋਟਿੰਗ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

3. ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ

ਨਮਕ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫਾਇਦਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦਾ ਬਿਹਤਰ ਕੰਟਰੋਲ ਹੈ। ਘੱਟ ਸੋਡੀਅਮ ਵਾਲੀ ਡਾਈਟ ਲੈਣ ਨਾਲ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨਮਕ ਪ੍ਰਤੀ ਸੈਂਸਿਟਿਵ ਹਨ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹਾਈਪਰਟੈਂਸ਼ਨ (ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ) ਹੈ।

4. ਦਿਲ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਵੈਸਲਜ਼ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ

ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੋਡੀਅਮ ਦੀ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਿਹਤਰ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਵੈਸਲਜ਼ (ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ) ਅਤੇ ਦਿਲ ’ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਦਬਾਅ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਿਲ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਨਮਕ ਦਾ ਸੇਵਨ ਘੱਟ ਕਰਨਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਅਰਵਿੰਦ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਮਕ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਸਟਡੀ?

ਸਾਲ 2020 ਵਿੱਚ Journal of the American College of Cardiology ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਰਿਵਿਊ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਮਕ ਦਾ ਸੇਵਨ ਘੱਟ ਕਰਨਾ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸਟਡੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਵਿਵਾਦਿਤ ਰਿਸਰਚ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਨਮਕ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਨਮਕ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਕਮੀ ਵੀ ਹਰ ਸਾਲ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਗਭਗ 16.5 ਲੱਖ ਮੌਤਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਸੋਡੀਅਮ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ?

ਸੋਡੀਅਮ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਟ ਹੈ, ਜੋ ਨਰਵ ਫੰਕਸ਼ਨ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸੁੰਗੜਨ ਅਤੇ ਫਲੂਇਡ ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨ (ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮਨ) ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਕਿਹੜੇ ਫੂਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਡਾ. ਅਰਵਿੰਦ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਮਕ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦਾ ਮਕਸਦ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੋਡੀਅਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਉੱਪਰੋਂ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਨਮਕ ਹੀ ਸੋਡੀਅਮ ਦਾ ਸਰੋਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਕਈ ਤਿਆਰ ਅਤੇ ਪੈਕੇਜਡ ਫੂਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੋਡੀਅਮ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਨਮਕ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਘੱਟ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਨਮਕ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਦੇਣਾ।

ਪੈਕੇਜਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਫੂਡਜ਼

ਨਮਕੀਨ ਅਤੇ ਪੈਕਟ ਵਾਲੇ ਸਨੈਕਸ

ਇੰਸਟੈਂਟ ਨੂਡਲਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇੰਸਟੈਂਟ ਫੂਡ

ਅਚਾਰ

ਸੌਸ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ

ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਦਾ ਖਾਣਾ

ਡਾ. ਅਰਵਿੰਦ ਅੱਗੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਮਕ ਦੀ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਡਾਈਟ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਲੋੜਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਨਮਕ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਤੈਅ ਕਰਨ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ।

ਨਤੀਜਾ

ਨਮਕ ਸਰੀਰ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਇਸ ਦਾ ਸੇਵਨ ਲੋੜ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰ ਦੇਣ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਕਈ ਫਾਇਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ, ਵਾਟਰ ਰਿਟੈਂਸ਼ਨ ਅਤੇ ਬਲੋਟਿੰਗ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਦਿਲ ਤੇ ਬਲੱਡ ਵੈਸਲਜ਼ ’ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਦਬਾਅ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਰਹੇ ਕਿ ਨਮਕ ਦਾ ਸੇਵਨ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਜਾਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।