ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦੀ ਕਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਉਦਾਸੀ, ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ, ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ, ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀਪਨ, ਫੋਕਸ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨੋਇਡਾ ਸਥਿਤ ਮੈਟਰੋ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਕੰਸਲਟੈਂਟ - ਇੰਟਰਨਲ ਮੈਡੀਸਨ ਦੇ ਡਾ. ਅਕਸ਼ੇ ਚੁੱਘ ਤੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਧੁੱਪ ਜਾਂ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਸਪਲੀਮੈਂਟ, ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਕੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸਰਦਾਰ ਹੈ?

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, onlymyhealth। Vitamin D And Mental Health । ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦੀ ਕਮੀ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੇਰੋਟੋਨਿਨ (ਮੂਡ ਹਾਰਮੋਨ) ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨੀਂਦ ਦੇ ਚੱਕਰ (sleep cycle) ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਸੋਜਸ਼ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਫੋਕਸ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦੀ ਕਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਉਦਾਸੀ, ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ, ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ, ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀਪਨ, ਫੋਕਸ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨੋਇਡਾ ਸਥਿਤ ਮੈਟਰੋ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਕੰਸਲਟੈਂਟ - ਇੰਟਰਨਲ ਮੈਡੀਸਨ ਦੇ ਡਾ. ਅਕਸ਼ੇ ਚੁੱਘ ਤੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਧੁੱਪ ਜਾਂ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਸਪਲੀਮੈਂਟ, ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਕੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸਰਦਾਰ ਹੈ?
ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਧੁੱਪ ਦੇ ਫਾਇਦੇ:
ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਸੇਰੋਟੋਨਿਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨ ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਵੇਰ ਦੀ ਧੁੱਪ ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਾਇਓਲੌਜੀਕਲ ਕਲਾਕ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨੀਂਦ ਵਧੀਆ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣ ਨਾਲ ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਹਾਰਮੋਨ ਸੰਤੁਲਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੂਡ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਧੁੱਪ ਲੈਣ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਸਰਗਰਮ (Active) ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦੇ ਕਾਰਨ:
ਡਾ. ਅਕਸ਼ੇ ਚੁੱਘ ਅਨੁਸਾਰ, ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ:
ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ।
ਘਰ ਜਾਂ ਆਫਿਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣਾ।
ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ।
ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮੜੀ (Skin) ਦੀ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਘੱਟ ਹੋਣਾ।
ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਧੁੱਪ ਦਾ ਘੱਟ ਨਿਕਲਣਾ।
ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਲੈਣਾ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਲੈਣਾ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੈ।
ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਲਗਾਤਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਥਕਾਵਟ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਧੁੱਪ ਜਾਂ ਸਪਲੀਮੈਂਟ: ਕੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ?
ਡਾ. ਅਕਸ਼ੇ ਚੁੱਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ:
ਧੁੱਪ ਬਿਹਤਰ ਹੈ: ਜੇਕਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦੀ ਹਲਕੀ ਕਮੀ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬਾਹਰ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ।
ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ: ਜੇਕਰ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਘੱਟ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਗੰਭੀਰ ਮਾਨਸਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਚਮੜੀ ਦੀ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਜਾਂ ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾ ਹੋ।
ਸਿੱਟਾ: ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਲੈਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਧੁੱਪ ਅਤੇ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ। ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਮੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਲੈਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।