ਪ੍ਰੋਸਟੇਟ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਤਕ... ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇਕ 'ਸਾਈਲੈਂਟ ਮੁਹਿੰਮ' ਹੈ 'ਮੋਵੇਂਬਰ'
What is Movember : ਹਰ ਸਾਲ 1 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੇਵ ਕਰਕੇ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰੇ ਨਵੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਮੁੱਛਾਂ ਵਧਾਉਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਦਾੜ੍ਹੀ ਨਹੀਂ ਵਧਾਉਣੀ ਹੁੰਦੀ। ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮੁੱਛਾਂ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਮੋਵੇਂਬਰ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ 'ਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕੈਂਸਰਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੱਛਾਂ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਇਹ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕਦਮ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵੱਡੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
Publish Date: Sat, 07 Nov 2026 01:02 PM (IST)
Updated Date: Sat, 07 Nov 2026 01:04 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਨਵੰਬਰ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਕਈ ਪੁਰਸ਼ ਆਪਣੀਆਂ ਮੁੱਛਾਂ ਵਧਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਮੇਅਰ ਜੋਹਰਾਨ ਮਮਦਾਨੀ ਨੇ ਵੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਕਈ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਉਹ ਮੁੱਛਾਂ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ Movember ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਦਰਅਸਲ, ਨਵੰਬਰ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਮੁੱਛਾਂ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਫੈਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਮੋਵੇਂਬਰ ਜਾਂ ਨੋ-ਸ਼ੇਵ ਨਵੰਬਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ।
ਕੀ ਹੈ ਮੋਵੇਂਬਰ?
ਮੋਵੇਂਬਰ ਸ਼ਬਦ ਮੁੱਛ (Moustache) ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ (November) ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਾਲ 2003 'ਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਮੈਲਬੌਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਦਰਅਸਲ, ਦੋ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਇਕ ਜ਼ਰੀਆ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਕਿਉਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ Movember?
ਮੋਵੇਂਬਰ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਸ਼ਾਂ 'ਚ ਪ੍ਰੋਸਟੇਟ ਕੈਂਸਰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ 'ਚੋਂ ਇਕ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ 'ਚ ਇਸ ਦੇ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅਕਸਰ ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਦੇਰ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਮੋਵੇਂਬਰ ਰਾਹੀਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇਕ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਕੈਂਸਰ ਟੈਸਟੀਕੁਲਰ ਕੈਂਸਰ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਅਕਸਰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਮੋਵੇਂਬਰ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ (Mental Health) ਬਾਰੇ ਅਕਸਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੋਵੇਂਬਰ ਮਹੀਨੇ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਪੁਰਸ਼ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਸਕਣ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਮਦਦ ਮੰਗ ਸਕਣ।
ਕਿਵੇਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਮੋਵੇਂਬਰ?
ਹਰ ਸਾਲ 1 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੇਵ ਕਰਕੇ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰੇ ਨਵੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਮੁੱਛਾਂ ਵਧਾਉਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਦਾੜ੍ਹੀ ਨਹੀਂ ਵਧਾਉਣੀ ਹੁੰਦੀ। ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮੁੱਛਾਂ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਮੋਵੇਂਬਰ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ 'ਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕੈਂਸਰਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੱਛਾਂ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਇਹ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕਦਮ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵੱਡੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।