ਸਿਰਫ਼ ਸਿਗਰਟ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਰਸੋਈ 'ਚ ਤੇਲ ਦਾ ਤੜਕਾ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੈ ਲੰਗ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ! ਔਰਤਾਂ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਮਾਮਲੇ, ਜਾਣੋ ਕਾਰਨ ਤੇ ਲੱਛਣ
ਐਡੀਨੋਕਾਰਸੀਨੋਮਾ ਨੂੰ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਿਸਮਾਂ 'ਚੋਂ ਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਲਗ਼ਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੈੱਲਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Publish Date: Fri, 23 Oct 2026 12:10 PM (IST)
Updated Date: Fri, 23 Oct 2026 12:12 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਦੀ ਆਦਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਅੰਕੜੇ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਔਰਤਾਂ 'ਚ ਲੰਗ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਚਰਚਾ 'ਚ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਈਸਾਈ ਕੈਥੋਲਿਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਪੋਪ ਲਿਓ ਚੌਦਵੇਂ ਨੂੰ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ 'ਚ 'ਪਲਮਨਰੀ ਐਡੀਨੋਕਾਰਸੀਨੋਮਾ' ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦਾ ਕੈਂਸਰ 'ਪਲਮਨਰੀ ਐਡੀਨੋਕਾਰਸੀਨੋਮਾ' ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਗਰਟ ਨਾ ਪੀਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਲਪੇਟ 'ਚ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਲੰਗ ਕੈਂਸਰ ਐਡੀਨੋਕਾਰਸੀਨੋਮਾ?
ਐਡੀਨੋਕਾਰਸੀਨੋਮਾ ਨੂੰ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਿਸਮਾਂ 'ਚੋਂ ਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਲਗ਼ਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੈੱਲਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੈਂਸਰ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹੋਰ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸਿਗਰਟ ਜਾਂ ਤੰਬਾਕੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੈ ਕੈਂਸਰ
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋ ਕਿ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦਾ ਇਹ ਕੈਂਸਰ ਸਿਰਫ਼ ਤੰਬਾਕੂ ਜਾਂ ਸਿਗਰਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਸਿਗਰਟ ਨਹੀਂ ਪੀਤੀ।
ਲੇਖ 'ਚ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ GLOBOCAN 2024 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਭਾਰਤ 'ਚ ਔਰਤਾਂ 'ਚ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਬੋਝ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਔਰਤਾਂ 'ਚ ਮਾਮਲੇ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਸਹੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਰੋਤ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ 'ਚ ਲੰਗ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਵਾਧਾ
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ 'ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸਿਗਰਟ ਨਾ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ 'ਚ ਐਡੀਨੋਕਾਰਸੀਨੋਮਾ ਲੰਗ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਲਗਭਗ 53 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ 'ਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 55 ਤੋਂ 59 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਲੇਖ 'ਚ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਿਗਰਟ ਨਾ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ 'ਚ ਇਸ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹਰ ਸਾਲ ਔਸਤਨ 6.7 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ-ਵਿਧੀ ਦੇਖਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕੀ ਹਨ ਲੰਗ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ?
- ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਹਵਾ: ਹਵਾ 'ਚ ਮੌਜੂਦ PM2.5 ਵਰਗੇ ਬਾਰੀਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕ ਕਣ।
- ਜੈਨੇਟਿਕ ਮਿਊਟੇਸ਼ਨ: ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਜੀਨਾਂ 'ਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ।
- ਪੈਸਿਵ ਸਮੋਕਿੰਗ: ਦੂਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸਿਗਰਟ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਜਾਣਾ।
- ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦਾ ਧੂੰਆਂ: ਠੋਸ ਬਾਲਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਧੂੰਆਂ।
- ਤੇਲ ਦੇ ਤੜਕੇ ਦਾ ਧੂੰਆਂ: ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਤੇਲ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਧੂੰਏਂ ਅਤੇ ਬਾਰੀਕ ਕਣਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ 'ਚ ਆਉਣਾ।
ਲੰਗ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣ
ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਕੁਝ ਸੰਭਾਵੀ ਲੱਛਣ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:
- ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਾਰਨ ਸਾਹ ਫੁੱਲਣਾ।
- ਲਗਾਤਾਰ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ।
- ਅਚਾਨਕ ਭਾਰ ਘਟਣਾ।
- ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖੰਘ ਰਹਿਣਾ।
- ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸੀਟੀ ਵਰਗੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਣਾ।
- ਆਵਾਜ਼ 'ਚ ਭਾਰੀਪਣ ਜਾਂ ਕਰਖ਼ਤਾਪਣ ਆਉਣਾ।
ਇਹ ਲੱਛਣ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਜਾਂ ਵਿਗੜਨ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਰਜਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਸਰਦਾਰ ਇਲਾਜ
ਜੇਕਰ ਐਡੀਨੋਕਾਰਸੀਨੋਮਾ ਲੰਗ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਪਤਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ 'ਚ ਲੱਗ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਹਾਲਤ ਅਤੇ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਮੁਤਾਬਕ ਸਰਜਰੀ ਰਾਹੀਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਡਵਾਂਸ ਪੜਾਅ 'ਚ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਕਿਸਮ ਅਤੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਜਾਂਚ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਟਾਰਗੇਟਿਡ ਥੈਰੇਪੀ ਜਾਂ ਇਮਿਊਨੋਥੈਰੇਪੀ ਵਰਗੇ ਇਲਾਜ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਲਾਜ ਦੀ ਚੋਣ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਧਿਆਨ 'ਚ ਰੱਖ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।