ਭਾਰਤੀਆਂ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਟਿਪ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ ਦੌਰਾਨ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਬਾਰਿਸ਼ ਦਾ ਮੌਸਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਯਾਨੀ ਅਪ੍ਰੈਲ ਅਤੇ ਮਈ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਟੀਕਾ ਲਗਵਾਉਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲਾ ਕਦਮ ਹੈ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅਕਸਰ ਅਸੀਂ ਫਲੂ (Flu) ਨੂੰ ਮਹਿਜ਼ ਇੱਕ ਆਮ ਸਰਦੀ-ਖੰਘ ਮੰਨ ਕੇ ਟਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਇਹ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਭਾਰੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕਾ ਹੈ- ਫਲੂ ਵੈਕਸੀਨ।
ਆਓ, ਅਪੋਲੋ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨਿਊਰੋਲੋਜਿਸਟ ਡਾ. ਸੁਧੀਰ ਕੁਮਾਰ ਤੋਂ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਟੀਕਾ ਤੁਹਾਡੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਅਸਰਦਾਰ ਹੈ।
ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੈ ਫਲੂ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋੜ?
ਡਾਕਟਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਟੀਕਾ ਪਹਿਲ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਲਗਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ:
ਬਜ਼ੁਰਗ: ਜੋ 60 ਸਾਲ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਹਨ।
ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ: 6 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 5 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੇ ਬੱਚੇ।
ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ: ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਗੰਭੀਰ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼: ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੂਗਰ (Diabetes), ਅਸਥਮਾ ਜਾਂ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਹਨ।
ਸਿਹਤ ਕਰਮੀ: ਜੋ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕਰੀਬ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵੈਕਸੀਨ ਲਗਵਾਉਣ ਦਾ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਕੀ ਹੈ?
ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਇਹ ਟੀਕਾ ਲਗਵਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਫਲੂ ਦਾ ਵਾਇਰਸ ਹਰ ਸਾਲ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਬਦਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀਆਂ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਟਿਪ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ ਦੌਰਾਨ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਬਾਰਿਸ਼ ਦਾ ਮੌਸਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਯਾਨੀ ਅਪ੍ਰੈਲ ਅਤੇ ਮਈ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਟੀਕਾ ਲਗਵਾਉਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲਾ ਕਦਮ ਹੈ।
ਕਿਹੜਾ ਟੀਕਾ ਹੈ ਬਿਹਤਰ?
ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਦੋ ਬਦਲ ਹਨ:
ਟ੍ਰਾਈਵੈਲੈਂਟ (Trivalent): ਇਹ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲੂ ਵਾਇਰਸਾਂ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਹੈ।
ਕੁਆਡ੍ਰੀਵੈਲੈਂਟ (Quadrivalent): ਇਹ ਚਾਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਇਰਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਿਉਂਕਿ 'ਕੁਆਡ੍ਰੀਵੈਲੈਂਟ' ਟੀਕਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਚੁਣਨਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।
ਕੀ ਫਲੂ ਵੈਕਸੀਨ ਤੋਂ ਡਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ?
ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ। ਇਸਦੇ ਸਾਈਡ ਇਫੈਕਟਸ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹਲਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟੀਕਾ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਮਾਮੂਲੀ ਦਰਦ ਜਾਂ ਹਲਕਾ ਬੁਖ਼ਾਰ। ਇਹ ਭਰਮ ਗਲਤ ਹੈ ਕਿ ਵੈਕਸੀਨ ਲਗਵਾਉਣ ਨਾਲ ਫਲੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਟੀਕਾ ਨਹੀਂ ਲਗਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ?
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਵੈਕਸੀਨ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਐਲਰਜੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ, ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਵੈਕਸੀਨ ਕਿਉਂ ਹੈ ਜ਼ਰੂਰੀ?
ਫਲੂ ਕਈ ਵਾਰ ਇੰਨਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਰੂਪ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਈਸੀਯੂ (ICU) ਜਾਂ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ 'ਤੇ ਜਾਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਈ-ਰਿਸਕ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।