ਸਾਵਧਾਨ! ਸਰੀਰ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ

ਪੀ.ਟੀ.ਆਈ., ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ? ਜੇਕਰ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੁਣ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਇਹ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਪਤਾ ਲੱਗੀ ਹੈ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦਰਦ ਸਹਿਣ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ (ਮਾਨਸਿਕ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ) ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਰਦ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਦਿਮਾਗ ਦੇ 'ਹਿਪੋਕੈਂਪਸ' ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੈ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਦਾ ਰਾਜ਼

ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਪੱਤਰਿਕਾ 'ਸਾਇੰਸ' (Science) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਸ ਖੋਜ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ 'ਹਿਪੋਕੈਂਪਸ' (Hippocampus) ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਹਿਪੋਕੈਂਪਸ ਇੱਕ ਕੰਟਰੋਲ ਰੂਮ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਦਰਦ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਡੀਆਂ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦਰਦ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਬਦਲਾਅ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਵੱਲ ਧੱਕ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕੀ ਹਰ ਦਰਦ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਤੱਕ?

ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਨਸਾਨੀ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਸਕੈਨ, ਯੂਕੇ ਬਾਇਓਬੈਂਕ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਡੇਟਾ ਅਤੇ ਚੂਹਿਆਂ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਵਾਰਵਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਜਿਆਨਫੇਂਗ ਫੇਂਗ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦਰਦ ਸਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਅਜਿਹਾ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਉਸ ਦਰਦ 'ਤੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰੇਨ ਵਾਲਿਊਮ ਵਿੱਚ ਦਿਖਿਆ ਵੱਡਾ ਅੰਤਰ

ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦਿਲਚਸਪ ਅੰਤਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਜੋ ਲੋਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਸਨ ਪਰ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 'ਹਿਪੋਕੈਂਪਸ' ਦਾ ਵਾਲਿਊਮ (ਆਕਾਰ) ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਪਾਈ ਗਈ। ਇਸਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ, ਜੋ ਲੋਕ ਦਰਦ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਨਾਲ ਵੀ ਜੂਝ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਪੋਕੈਂਪਸ ਦਾ ਆਕਾਰ ਛੋਟਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੋਚਣ-ਸਮਝਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਕਾਫੀ ਖ਼ਰਾਬ ਪਾਈ ਗਈ।

ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਜਦੋਂ ਹੋਰ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਕਿ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇਹ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਬਦਲਾਅ ਅਚਾਨਕ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਇਹ ਪਰਿਵਰਤਨ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਉਸ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।