ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਮਾਗ ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਕਾਰਨ ਬੁੱਢਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਸਾਡਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਸਿੱਧਾ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਸੁਧੀਰ ਕੁਮਾਰ (MD DM) ਨੇ ਅਜਿਹੀਆਂ 7 ਆਮ ਆਦਤਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਚੇਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ:

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਮਾਗ ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਕਾਰਨ ਬੁੱਢਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਸਾਡਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਸਿੱਧਾ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਸੁਧੀਰ ਕੁਮਾਰ (MD DM) ਨੇ ਅਜਿਹੀਆਂ 7 ਆਮ ਆਦਤਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਚੇਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ:
6 ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨੀਂਦ ਲੈਣਾ: ਨੀਂਦ ਦਿਮਾਗ ਦੀ 'ਸਰਵਿਸਿੰਗ' ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਘੱਟ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣਾ: 8 ਤੋਂ 10 ਘੰਟੇ ਲਗਾਤਾਰ ਬੈਠ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ (ਭੁੱਲਣ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ) ਦਾ ਜੋਖਮ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ: ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਜਾਂ ਲੈਪਟਾਪ ਚਲਾਉਣ ਨਾਲ 'ਮੇਲਾਟੋਨਿਨ' (ਸਲੀਪ ਹਾਰਮੋਨ) ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਰਿਪੇਅਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ।
ਕਸਰਤ ਤੋਂ ਦੂਰੀ: ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ BDNF ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਮਾਗੀ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਬੀਪੀ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ: ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਦਿਮਾਗ ਦੀਆਂ ਬਰੀਕ ਨਾੜਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ 'ਸਾਈਲੈਂਟ ਬ੍ਰੇਨ ਡੈਮੇਜ' ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣਾ ਤਣਾਅ (Chronic Stress): ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤਣਾਅ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਦਾ 'ਹਿਪੋਕੈਂਪਸ' ਹਿੱਸਾ ਸੁੰਗੜ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।
ਘੁਰਾੜਿਆਂ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਲੈਣਾ: ਤੇਜ਼ ਘੁਰਾੜੇ 'ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ' ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਨੀਂਦ ਦੌਰਾਨ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
Things Your Brain Hates; But You Do Daily
As a neurologist, here are 7 common habits silently harming your brain:
1️⃣ Sleeping less than 6 hours
→ Memory declines. Reaction time slows. Stroke risk rises.
2️⃣ Sitting for 8–10 hours
→ Increased cardiovascular disease risk.… pic.twitter.com/NN9tjLteJx
— Dr Sudhir Kumar MD DM (@hyderabaddoctor) February 23, 2026