- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਬਿਨਾਂ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਏ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹਾਈ ਬੀਪੀ, ਬਚਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅੱਜ ਹੀ ਬਦਲੋ ਆਪਣੀਆਂ ਇਹ ਆਦਤਾਂ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ (High Blood Pressure) ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਧਖੜ ਉਮਰ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਕਾਰਡੀਓਲੋਜਿਸਟ (ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ) ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੁਸਤ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ, ਮੋਟਾਪੇ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਸਿਹਤਮੰਦ ਖ਼ੁਰਾਕ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Mon, 13 Jul 2026 10:44 AM (IST)
Updated Date: Mon, 13 Jul 2026 10:46 AM (IST)
ਪੀ.ਟੀ.ਆਈ., ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ (High Blood Pressure) ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਧਖੜ ਉਮਰ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਕਾਰਡੀਓਲੋਜਿਸਟ (ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ) ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੁਸਤ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ, ਮੋਟਾਪੇ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਸਿਹਤਮੰਦ ਖ਼ੁਰਾਕ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਕਈ ਲੋਕ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਬਾਰੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਅਣਜਾਣ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ (ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ), ਸਟ੍ਰੋਕ ਜਾਂ ਕਿਡਨੀ (ਗੁਰਦੇ) ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ। NFHS-6 (2023-24) ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 15 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੀਆਂ 19.4 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ 22.1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਮਰਦ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਦਵਾਈ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਰ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਕਸਰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ।
ਯੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ
ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਹਾਰਟ ਲੰਗਜ਼ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ਿਜ਼ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਡਾਕਟਰ ਰਾਹੁਲ ਚੰਦੋਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਰੂਟੀਨ ਚੈੱਕਅੱਪ, ਸਰਜਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਦਿਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕਿਸੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੌਰਾਨ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਰੀਡਿੰਗ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਝਲਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਚੰਦੋਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅਜਿਹੇ ਮਾਨੀਟਰਿੰਗ ਯੰਤਰ ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਰੀਡਿੰਗ ਭੇਜਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਅਸੀਂ 'ਮਾਸਕਡ ਹਾਈਪਰਟੈਨਸ਼ਨ' (ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਹਾਈ ਬੀਪੀ) ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਭਾਰਤੀ ਮੈਡੀਕਲ ਖੋਜ ਕੌਂਸਲ (ICMR)-ਇੰਡੀਆਬੀ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਉਂਦੀ। ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਮੋਟਾਪਾ, ਸ਼ੂਗਰ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਜੀਵਨ, ਸਰੀਰਕ ਸਰਗਰਮੀ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮਕ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਕਾਰਕਾਂ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਏਮਜ਼ (AIIMS) ਦੇ ਕਾਰਡੀਓਲਾਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਡਾਕਟਰ ਰਾਜੀਵ ਨਾਰੰਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 10 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਆਮ ਕਾਰਡੀਓਲਾਜੀ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। ਅੱਜ, ਇਹ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਅਸੀਂ ਲਗਪਗ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਕਈ ਨੌਜਵਾਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲਜ਼ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਘੰਟੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੈਠਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਫੂਡ (ਡੱਬਾਬੰਦ ਖਾਣਾ) ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਤਣਾਅ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਹੈ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
ਡਾਕਟਰ ਚੰਦੋਲਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਇਲਾਜ ਵਾਲਾ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਚੁੱਪਚਾਪ ਦਿਲ, ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਕਿਡਨੀ ਨੂੰ ਖ਼ੂਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਧਮਣੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਮਕ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ ਘੱਟ
ਡਾਕਟਰ ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝਾਝਰੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 150 ਮਿੰਟ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਸਰੀਰਕ ਕਸਰਤ, ਸਰੀਰ ਦਾ ਭਾਰ ਸਹੀ ਰੱਖਣਾ, ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਨਮਕ ਘੱਟ ਕਰਨਾ, ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੇਵਨ, ਤੰਬਾਕੂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼, ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸੇਵਨ ਘੱਟ ਕਰਨਾ, ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰ ਨੀਂਦ ਲੈਣ ਨਾਲ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰ ਝਾਝਰੀਆ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ICMR ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦਾ ਔਸਤ ਨਮਕ ਦਾ ਸੇਵਨ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾ (WHO) ਦੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸੀਮਾ (ਰੋਜ਼ਾਨਾ 5 ਗ੍ਰਾਮ) ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੀ ਜਲਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣਾ ਹਰ ਸਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ, ਸਟ੍ਰੋਕ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਕਿਡਨੀ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ।