ਜਿਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਦਰਦ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝੋ ਮਾਮੂਲੀ, ਜਾਣੋ ਕਦੋਂ ਇਹ ਨਾਰਮਲ ਹੈ ਤੇ ਕਦੋਂ 'ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ'?

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਸਰਤ ਕਰਨਾ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵੀਂ ਕਸਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਜਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਵਰਕਆਊਟ ਕਰਨ 'ਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਜਾਂ ਜਕੜਨ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ?

ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਹਲਕਾ ਦਰਦ ਬਿਲਕੁਲ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 'ਮਸਲ ਸੋਰਨੈੱਸ' (Muscle Soreness) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 24 ਤੋਂ 48 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਰਦ ਨਾਰਮਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਆਓ, ਪੀ.ਐੱਸ.ਆਰ.ਆਈ. ਹਸਪਤਾਲ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪੀ ਹੈੱਡ ਡਾ. ਲਕਸ਼ਿਆ ਭਗਤੀਆਣੀ (PT) ਤੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਸਰਤ ਦਾ ਦਰਦ ਕਦੋਂ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਸੱਟ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦੋਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ

ਜੇਕਰ ਕਸਰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਦਰਦ ਅਚਾਨਕ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਖ਼ਤਮ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇਕਰ ਦਰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੋਜ, ਲਾਲੀ, ਚੱਲਣ-ਫਿਰਨ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿੱਕਤ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਜਾਓ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ, ਜੋੜਾਂ ਜਾਂ ਲਿਗਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸੱਟ ਦਾ ਸਾਫ਼ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਦਰਦ ਸਹਿ ਕੇ ਵਰਕਆਊਟ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਭਾਰੀ

ਕਈ ਵਾਰ ਲੋਕ ਦਰਦ ਨੂੰ ਸਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਆਪਣੀ ਕਸਰਤ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਡੀ ਸੱਟ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਮੋਢੇ, ਗੋਡੇ ਜਾਂ ਪਿੱਠ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਦਰਦ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਇਹ 'ਓਵਰਯੂਜ਼ ਇੰਜਰੀ' (Overuse Injury) ਜਾਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖਿਚਾਅ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਜਾਂ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਈ ਗਈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ

ਕੁਝ ਲੱਛਣ ਅਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਗੜਬੜ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ:

ਨਸਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ: ਜੇਕਰ ਦਰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਸੁੰਨ ਹੋਣ ਲੱਗੇ, ਝਣਝਣਾਹਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਅਚਾਨਕ ਤਾਕਤ ਘੱਟ ਲੱਗਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਸਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।

ਗੰਭੀਰ ਮਸਲ ਇੰਜਰੀ: ਜੇਕਰ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਦਰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਬੁਖ਼ਾਰ ਆ ਜਾਵੇ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦਾ ਰੰਗ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਕੀਤੇ ਤੁਰੰਤ ਮੈਡੀਕਲ ਮਦਦ ਲਓ।

ਦਰਦ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਅਤੇ ਰਿਕਵਰੀ ਦੇ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕੇ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕਾ ਸਹੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਕਸਰਤ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਹੀ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਸਰਤ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਨੂੰ ਇਕਦਮ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਾਓ। ਵਰਕਆਊਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋੜੀਂਦਾ 'ਵਾਰਮ-ਅੱਪ' ਅਤੇ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 'ਕੂਲ-ਡਾਊਨ' ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਰਿਕਵਰੀ ਲਈ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਆਰਾਮ ਦਿਓ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਖ਼ੁਰਾਕ ਲਓ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪੀਓ।