ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ 'ਬਾਡੀ ਡੀਟੌਕਸ' ਦਾ ਟ੍ਰੈਂਡ ਖ਼ੂਬ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ 'ਮੈਜੀਕਲ ਡੀਟੌਕਸ ਡਰਿੰਕ' ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਚੁਕੰਦਰ ਦਾ ਸ਼ਾਟ ਤੇ ਕਦੇ ਕਰੇਲੇ ਅਤੇ ਗਾਜਰ ਦਾ ਬਲੈਂਡ। ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜੂਸ ਤੁਹਾਡੇ ਲਿਵਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤਾਂ (ਟੌਕਸਿਨਸ) ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਗੇ, ਪਰ ਕੀ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ?

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ 'ਬਾਡੀ ਡੀਟੌਕਸ' ਦਾ ਟ੍ਰੈਂਡ ਖ਼ੂਬ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ 'ਮੈਜੀਕਲ ਡੀਟੌਕਸ ਡਰਿੰਕ' ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਚੁਕੰਦਰ ਦਾ ਸ਼ਾਟ ਤੇ ਕਦੇ ਕਰੇਲੇ ਅਤੇ ਗਾਜਰ ਦਾ ਬਲੈਂਡ। ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜੂਸ ਤੁਹਾਡੇ ਲਿਵਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤਾਂ (ਟੌਕਸਿਨਸ) ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਗੇ, ਪਰ ਕੀ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ?
ਡਾ. ਸੁਧੀਰ ਕੁਮਾਰ (MD, DM) ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਸਰੀਰ ਕੋਈ ਬੰਦ ਪਾਈਪ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਫਲੱਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਸੈਲਫ-ਰੇਗੂਲੇਟਿੰਗ ਬਾਇਓਕੈਮੀਕਲ ਸਿਸਟਮ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਡੀਟੌਕਸ ਜੂਸ ਨੂੰ ਟ੍ਰਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰਾ ਸੱਚ ਜਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡੀਟੌਕਸ ਡਰਿੰਕਸ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ?
ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਬਾਹਰੀ ਜੂਸ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗ ਇਹ ਕੰਮ 24 ਘੰਟੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ:
ਲਿਵਰ: ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ, ਸ਼ਰਾਬ, ਹਾਰਮੋਨ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਦੇ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਸਕੇ।
ਕਿਡਨੀ: ਸਾਡੀਆਂ ਕਿਡਨੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਪਗ 150-180 ਲੀਟਰ ਖ਼ੂਨ ਨੂੰ ਫਿਲਟਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਯੂਰੀਆ, ਕ੍ਰੀਏਟਿਨਿਨ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਨਮਕ ਵਰਗੇ ਟੌਕਸਿਨਸ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਇਹ ਅੰਗ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡੀਟੌਕਸ ਜੂਸ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਇਹ ਠੀਕ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਜੂਸ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਕੀ ਡੀਟੌਕਸ ਜੂਸ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕਿਡਨੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ: ਚੁਕੰਦਰ, ਟਮਾਟਰ ਅਤੇ ਲੌਕੀ ਵਿੱਚ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਦਾ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਪੱਧਰ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੇਕਾਬੂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪੱਥਰੀ: ਚੁਕੰਦਰ ਅਤੇ ਪਾਲਕ ਦੇ ਜੂਸ ਵਿੱਚ ਆਕਸਲੇਟ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੱਥਰੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੂਗਰ (Diabetes): ਜੂਸ ਕੱਢਣ ਨਾਲ ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦਾ ਫਾਈਬਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਲਿਵਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ: ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦਾ ਜੂਸ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਜਾਂ ਫਾਈਬਰੋਸਿਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਾਈਪੋਨੈਟ੍ਰੀਮੀਆ: ਸਿਰਫ਼ ਲਿਕਵਿਡ ਡਾਈਟ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੋਡੀਅਮ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨ (Science) ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ?
ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਕਲੀਨਿਕਲ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਸਕੇ ਕਿ ਡੀਟੌਕਸ ਜੂਸ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਜਾਂ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਡੀਟੌਕਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਫੂਡ ਛੱਡਣ, ਘੱਟ ਕੈਲੋਰੀ ਲੈਣ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਚੰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਡੀਟੌਕਸੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ।
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਫੇਕ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿਓ:
ਸਾਬਤ ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਖਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਫਾਈਬਰ ਮਿਲੇ।
ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪੀਓ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਬਚੋ।
ਨਿਯਮਿਤ ਕਸਰਤ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਲਓ।
ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼, ਬੀਪੀ ਅਤੇ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰੋ।