ਥਾਇਰਾਈਡ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ! ਸਰਜਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਉਮਰ ਭਰ ਨਹੀਂ ਖਾਣੀ ਪਵੇਗੀ ਦਵਾਈ, ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਲੱਭੀ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ

ਲਾਇਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਥਾਇਰਾਈਡ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਮਰ ਭਰ ਹਾਰਮੋਨ ਤੇ ਕਈ ਮਰੀਜ਼ਾਂ 'ਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ ਹੁਣ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੰਜੇ ਗਾਂਧੀ ਪੀਜੀਆਈ ਦੇ ਐਂਡੋਕ੍ਰਾਈਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰੈਸਟ ਸਰਜਰੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਪ੍ਰੋ. ਸਬਾਰੇਤਨਮ ਮਇਲਵਗਨਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਡਾਇਰੈਕਟ ਐਕਸੈਸ ਮਾਈਕ੍ਰੋਵੇਵ ਐਬਲੇਸ਼ਨ (DAMA) ਨਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਤਕਨੀਕ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਥਾਇਰਾਈਡ ਦਾ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹਿੱਸਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਥਾਇਰਾਈਡ ਕਾਰਜ ਸਮਰੱਥਾ ਬਣੀ ਰਹੇ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਮਰ ਭਰ ਹਾਰਮੋਨ ਰਿਪਲੇਸਮੈਂਟ ਤੇ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ ਤੋਂ ਜਿੰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਥਾਇਰਾਈਡ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਗੰਢਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਤਕ ਸੱਤ ਚੁਣੇ ਗਏ ਮਰੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਫਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਾਰੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਤਕਨੀਕੀ ਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਰੂਪ 'ਚ ਸਫਲ ਰਹੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਰੀਜ਼ 'ਚ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਜਟਿਲਤਾ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਥਾਇਰਾਈਡ ਕਾਰਜ ਸਮਰੱਥਾ ਆਮ ਰਹੀ ਤੇ ਇਲਾਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਦੇ ਆਕਾਰ 'ਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਮੀ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਮਾਹਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਅਜਿਹੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ 'ਚ ਅਕਸਰ ਪੂਰਾ ਥਾਇਰਾਈਡ ਕੱਢਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਰੋਗ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਉਮਰ ਭਰ ਥਾਇਰਾਈਡ ਹਾਰਮੋਨ ਦੀ ਦਵਾਈ ਲੈਣੀ ਪੈਂਦੀ ਸੀ।

ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਪੈਰਾਥਾਇਰਾਈਡ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਦਵਾਈ ਵੀ ਲੈਣੀ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਨਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਰਜੀਕਲ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੀ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।

ਕੀ ਹੈ ਤਕਨੀਕ

DAMA ਤਕਨੀਕ 'ਚ ਜਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਵੱਡੀ ਜਾਂ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਯੋਗ ਗੰਢ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਜਰੀ ਨਾਲ ਹਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਬੇਨਾਇਨ ਗੰਢ ਨੂੰ ਉਸੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਮਾਈਕ੍ਰੋਵੇਵ ਐਬਲੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋ. ਸਬਾਰੇਤਨਮ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ 'ਚ ਥਾਇਰਾਈਡ ਤਕ ਸਿੱਧੀ ਪਹੁੰਚ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਮਾਈਕ੍ਰੋਵੇਵ ਪ੍ਰੋਬ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਟੀਕ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਨਾਲ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਨਸ, ਸਾਹ ਦੀ ਨਾਲੀ, ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਨਾਲੀ ਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਤੀਜੇ ਉਤਸ਼ਾਹਜਨਕ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਦੀਰਘਕਾਲੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਲਈ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਨਿਯਮਤ ਫਾਲੋ-ਅੱਪ ਜਾਰੀ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਰਹੀ ਭੂਮਿਕਾ

DAMA ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਵਿਕਾਸ 'ਚ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡਾ. ਰਜਨੀ ਕੇ. ਸਾਹ, ਡਾ. ਜਗਨਨਾਥ ਸਪੰਦਨਾ ਤੇ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਡਾ. ਨਮਰਤਾ ਮਸਕਾਰਾ ਨੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

DAMA ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਮੁੱਖ ਫਾਇਦੇ

• ਇੱਕੋ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ 'ਚ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬੇਨਾਇਨ ਥਾਇਰਾਈਡ ਗੰਢਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ।
• ਥਾਇਰਾਈਡ ਦਾ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹਿੱਸਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਦਾ ਯਤਨ।
• ਹਾਰਮੋਨ ਤੇ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਦਵਾਈ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ।
• ਦੁਬਾਰਾ ਵੱਡੀ ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ।
• ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਸਾਂ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਸੁਰੱਖਿਆ।

ਕੀ ਹੈ ਥਾਇਰਾਈਡ ਗ੍ਰੰਥੀ

ਥਾਇਰਾਈਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਦਰੂਨੀ ਰਸਾਓ ਗ੍ਰੰਥੀ ਹੈ ਜੋ ਹਾਰਮੋਨ ਬਣਾ ਕੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਊਰਜਾ, ਵਜ਼ਨ, ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਤੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਗ੍ਰੰਥੀ ਘੱਟ ਜਾਂ ਵੱਧ ਹਾਰਮੋਨ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਥਾਇਰਾਈਡ ਵਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਥਾਇਰਾਈਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਦੇ ਵਿਕਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ

ਆਟੋਇਮਿਊਨ ਬਿਮਾਰੀ- ਸਰੀਰ ਦਾ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਥਾਇਰਾਈਡ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਈਡਿਜ਼ਮ (ਹਾਸ਼ੀਮੋਟੋ ਰੋਗ) ਜਾਂ ਹਾਈਪਰਥਾਇਰਾਈਡਿਜ਼ਮ (ਗ੍ਰੇਵਜ਼ ਰੋਗ) ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਆਇਓਡੀਨ ਦੀ ਕਮੀ ਜਾਂ ਵਾਧਾ- ਆਇਓਡੀਨ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾਲ ਥਾਇਰਾਈਡ ਹਾਰਮੋਨ ਘੱਟ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਇਓਡੀਨ ਵੀ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜੈਨੇਟਿਕ ਕਾਰਨ- ਪਰਿਵਾਰ 'ਚ ਥਾਇਰਾਈਡ ਰੋਗ ਹੋਣ 'ਤੇ ਖਤਰਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਥਾਇਰਾਈਡ 'ਚ ਗੰਢ (ਨੋਡਿਊਲ) ਜਾਂ ਸੋਜ (ਥਾਇਰਾਈਡਾਈਟਿਸ)।

ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਲਿਥੀਅਮ ਜਾਂ ਐਮੀਓਡੇਰੋਨ।

ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਥੈਰੇਪੀ ਜਾਂ ਧੌਣ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ।

ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਤੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਰਮੋਨਲ ਬਦਲਾਅ।

ਵਧਦੀ ਉਮਰ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ 'ਚ।

ਬਚਾਅ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਉਪਾਅ

ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਲਓ ਤੇ ਆਇਓਡੀਨ ਯੁਕਤ ਨਮਕ ਦੀ ਉਚਿਤ ਮਾਤਰਾ 'ਚ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।

ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ, ਲੇਨੀਅਮ, ਜ਼ਿੰਕ, ਆਇਰਨ ਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ-ਡੀ ਵਰਗੇ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਲਓ।

ਨਿਯਮਤ ਕਸਰਤ ਕਰੋ। ਰੋਜ਼ 30-45 ਮਿੰਟ ਤੇਜ਼ ਚਾਲ ਨਾਲ ਚੱਲਣਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।

ਤਣਾਅ ਘੱਟ ਕਰੋ। ਯੋਗ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ 'ਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸ ਅਤੇ ਤੰਬਾਕੂ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਥਾਇਰਾਈਡ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਆਇਓਡੀਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਨਾ ਲਓ।

ਵਜ਼ਨ ਕੰਟਰੋਲ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਪਣਾਓ।

ਪਰਿਵਾਰ 'ਚ ਥਾਇਰਾਈਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੋਵੇ, ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਤਾਂ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਥਾਇਰਾਈਡ ਦੀ ਜਾਂਚ (TSH, T3, T4) ਕਰਵਾਓ।

ਲੱਛਣ

ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਜ਼ਨ ਘਟਣਾ

ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਦਾ ਤੇਜ਼ ਹੋਣਾ

ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਲੱਗਣਾ

ਹੱਥ ਕੰਬਣਾ ਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਹੋਣੀ

ਗੁੱਸਾ ਆਉਣਾ ਜਾਂ ਮੂਡ ਬਦਲਣਾ

(ਪੇਸ਼ਕਸ਼ - ਵਿਕਾਸ ਮਿਸ਼ਰਾ, ਕੁਮਾਰ ਸੰਜੇ ਲਖਨਊ ਤੋਂ)