ਕਿਵੇਂ ਸੜਕ ਕਿਨਾਰੇ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਮਿਠਾਈ ਬਣ ਗਈ ਅਰਬਾਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ? ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ ਸੋਨ ਪਾਪੜੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਮਿਠਾਈਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਅਜਿਹਾ ਤਾਂ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਦੀਵਾਲੀ (Diwali 2026) ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਮੀਮਜ਼ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤੋਹਫ਼ਿਆਂ ਤੱਕ, ਇੱਕ ਮਿਠਾਈ ਹਰ ਪਾਸੇ ਛਾਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਹੈ ਸੋਨ ਪਾਪੜੀ।
Publish Date: Fri, 06 Nov 2026 01:37 PM (IST)
Updated Date: Fri, 06 Nov 2026 01:39 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ । ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਮਿਠਾਈਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਅਜਿਹਾ ਤਾਂ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਦੀਵਾਲੀ (Diwali 2026) ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਮੀਮਜ਼ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤੋਹਫ਼ਿਆਂ ਤੱਕ, ਇੱਕ ਮਿਠਾਈ ਹਰ ਪਾਸੇ ਛਾਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਹੈ ਸੋਨ ਪਾਪੜੀ।
ਲੋਕ ਭਾਵੇਂ ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ 'ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਡੱਬਾ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਘੁਲ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਦੇ ਸੁਆਦ ਤੋਂ ਕੋਈ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਆਓ, ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਦਿਲਚਸਪ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਾਂ।
ਕਿੱਥੋਂ ਹੋਈ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ? ਇਸ ਮਿਠਾਈ ਦੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਲਿਖਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਆਈ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕਈ ਇਸ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਦੇਣ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਸਣ ਅਤੇ ਚਾਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਹ ਰੇਸ਼ੇਦਾਰ ਮਿਠਾਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉੱਥੋਂ ਇਹ ਗੁਜਰਾਤ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਹੁੰਦੀ ਹੋਈ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ।
ਤੁਰਕੀ ਨਾਲ ਵੀ ਹੈ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਸਬੰਧ ਫੂਡ ਮਾਹਿਰ ਸੋਨ ਪਾਪੜੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਤੁਰਕੀ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਮਿਠਾਈ 'ਪਿਸਮਾਨੀਏ' ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੁਰਕੀ ਦੀ ਇਹ ਮਿਠਾਈ ਵੀ ਬਿਲਕੁਲ ਧਾਗਿਆਂ ਵਰਗੀ ਅਤੇ ਕਰਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਨਾ ਫ਼ਰਕ ਹੈ ਕਿ ਪਿਸਮਾਨੀਏ ਨੂੰ ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਆਟੇ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸੋਨ ਪਾਪੜੀ ਵੇਸਣ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀ-ਕੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਹਨ ਇਸ ਦੇ ਹੋਰ ਨਾਮ? ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ੋਣ ਪਾਪੜੀ, ਸਨ ਪਾਪੜੀ, ਸੋਹਨ ਪਾਪੜੀ ਅਤੇ ਪਤੀਸਾ ਵਰਗੇ ਕਈ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਬੇਸਣ, ਮੈਦਾ, ਚੀਨੀ ਦੀ ਗਾੜ੍ਹੀ ਚਾਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਘਿਓ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸੁਆਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧੀਆ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉੱਪਰੋਂ ਪਿਸਤਾ, ਬਦਾਮ, ਇਲਾਇਚੀ ਅਤੇ ਖਰਬੂਜੇ ਦੇ ਬੀਜ ਵੀ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਖ਼ਰ ਸੋਨ ਪਾਪੜੀ ਜਲਦੀ ਖ਼ਰਾਬ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ? ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਮਾਵੇ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਮਿਠਾਈਆਂ ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਸੋਨ ਪਾਪੜੀ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਦੀ ਬਿਲਕੁਲ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਵੇਸਨ, ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਘਿਓ ਨਾਲ ਬਣਨ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੈਲਫ ਲਾਈਫ ਕਾਫ਼ੀ ਲੰਬੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸੇ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਕਾਰਨ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦੀਵਾਲੀ 'ਤੇ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਉਂ ਵੰਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ? ਦੀਵਾਲੀ 'ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੰਡੇ ਜਾਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦੀ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਹੈ। ਕਾਜੂ ਕਤਲੀ ਜਾਂ ਮਾਵੇ ਦੀਆਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਮਿਠਾਈਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਹ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਫਿੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਸਤੀ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੀ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਤੋਹਫ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਮ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਠਾਈਆਂ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਤੱਕ, ਇਸ ਦਾ ਡੱਬਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿਰਫ਼ ਤਿਉਹਾਰਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਾਲ ਭਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਜਲਵਾ
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਨ ਪਾਪੜੀ ਸਿਰਫ਼ ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਗਲਤ ਹੋ। ਇਹ ਸਾਲ ਦੇ ਪੂਰੇ ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ।
ਮੁਹੱਲੇ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਤੱਕ, ਇਸ ਦੇ ਪੈਕੇਟ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਮੌਕਾ ਹੋਵੇ, ਕਾਜੂ ਕਤਲੀ ਅਤੇ ਲੱਡੂਆਂ ਵਾਂਗ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਵੀ ਬੜੇ ਚਾਅ ਨਾਲ ਵੰਡਦੇ ਹਨ।