ਭਾਰਤ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੈਰ ਪਸਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ, ਖੋਜ 'ਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਵੱਡੀ ਵਜ੍ਹਾ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹੋ ਕਿ ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਪਿੱਛੇ ਸ਼ਰਾਬ ਅਸਲ ਦੋਸ਼ੀ ਹੈ? ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਬਿਮਾਰੀ ਪਿੱਛੇ ਹੁਣ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਕਾਰਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਇਸ ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਧਿਐਨ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।
Posted By Tejinder Thind
Publish Date: Mon, 16 Feb 2026 01:46 PM (IST)
Updated Date: Mon, 16 Feb 2026 01:51 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਜਿਗਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇਗਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਲੇਖ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਉਡਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਹੁਣ ਇਸਨੂੰ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਡਿਸਫੰਕਸ਼ਨ-ਐਸੋਸੀਏਟਿਡ ਸਟੀਟੋਟਿਕ ਲਿਵਰ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ (MASLD) ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਮੋਟਾਪਾ, ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ, ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ, ਮਾੜੀਆਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ, ਗੈਰ-ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਵਿਕਾਰ ਵੀ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਗੱਲ ਦ ਲੈਂਸੇਟ ਰੀਜਨਲ ਹੈਲਥ ਸਾਊਥਈਸਟ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਫੇਨੋਮ ਇੰਡੀਆ ਕੋਹੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 38.9% ਬਾਲਗਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਣਦੇਖਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਜਿਗਰ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਹੋਣ ਜਾਂ ਫਾਈਬਰੋਸਿਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
MASLD ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
ਮੋਟਾਪਾ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਮੋਟਾਪਾ MASLD ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ, ਹਰ ਕੋਈ ਕੰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੋਬਾਈਲ ਜਾਂ ਲੈਪਟਾਪ ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰ ਵਧਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੈਲੋਰੀ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਨਾਲ ਵੀ ਮੋਟਾਪਾ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਜਿਗਰ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭੋਜਨ
ਬਦਲਦੀਆਂ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸਾਡੀਆਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਿਕਲਪਾਂ ਨਾਲੋਂ ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਖੰਡ, ਰਿਫਾਇੰਡ ਆਟਾ ਅਤੇ ਦੂਸ਼ਿਤ ਤੇਲ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਨਾਲ ਜਿਗਰ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ
ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਵੀ ਜਿਗਰ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੈੱਲ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਚਰਬੀ ਸਟੋਰ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਿੱਧੇ ਜਿਗਰ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਸਿੰਡਰੋਮ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੋਖਮ 'ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਗਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ
ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਕੁਝ ਆਦਤਾਂ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਆਪਣੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰੋ
ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ। ਭਾਰ ਵਧਣ ਨਾਲ ਜਿਗਰ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਇਕੱਠੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਭਾਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਜਿਗਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਿਹਤਮੰਦ ਖੁਰਾਕ
ਫੈਟਰੀ ਲੀਵਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਫਲ, ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਬਤ ਅਨਾਜ ਵਰਗੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਿਕਲਪ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ। ਜਿੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੁਸੀਂ ਖੰਡ, ਰਿਫਾਇੰਡ ਆਟਾ ਅਤੇ ਪੈਕ ਕੀਤੇ ਭੋਜਨਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋਗੇ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਜਿਗਰ ਲਈ ਓਨਾ ਹੀ ਬਿਹਤਰ ਹੋਵੇਗਾ।
ਨਿਯਮਿਤ ਕਸਰਤ ਕਰੋ
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਸਰਤ ਇਨਸੁਲਿਨ ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਗਰ ਦੀ ਚਰਬੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰੁਟੀਨ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ।
ਨਿਯਮਿਤ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਜਿਗਰ ਦੇ ਟੈਸਟ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ ਜਾਂ ਫਾਈਬਰੋਸਕੈਨ) ਕਰਵਾਓ।
Source :