ਲੂਣ ਪਾਉਂਦੇ ਹੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਾਣੀ? ਜਾਣੋ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਛੁਪਿਆ ਦਿਲਚਸਪ ਵਿਗਿਆਨ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਗੱਲ ਜ਼ਰੂਰ ਨੋਟ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਚਾਹੇ ਪਿਆਜ਼ ਭੁੰਨਣਾ ਹੋਵੇ, ਕਰੇਲੇ ਦੀ ਕੜਵਾਹਟ ਘੱਟ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਪੱਤਾਗੋਭੀ ਦਾ ਪਰਾਂਠਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਕੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੂਣ ਪਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਪਾਣੀ ਛੱਡਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਰੋਜ਼ ਇਹ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਲੂਣ ਛਿੜਕਦੇ ਹੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਪਾਣੀ ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ?

ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਜਾਦੂ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਿੱਧਾ ਅਤੇ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਨਿਯਮ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ 'ਓਸਮੋਸਿਸ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਓ ਇਸਨੂੰ ਸੌਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ। ਹਰ ਸਬਜ਼ੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਰਸ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਸੈੱਲਜ਼ ਦੀ ਬਾਰੀ ਪਰਤ ਇੱਕ ਛਾਣਨੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ 'ਓਸਮੋਸਿਸ' ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ

ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸਬਜ਼ੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਲੂਣ ਛਿੜਕਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਬਜ਼ੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਲੂਣ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਯਮ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦਾ 'ਸੰਤੁਲਨ' ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਬਾਹਰ ਮੌਜੂਦ ਤੇਜ਼ ਲੂਣ ਨੂੰ ਘੋਲ ਕੇ ਹਲਕਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਬਜ਼ੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਪਾਣੀ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਓਸਮੋਸਿਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਸਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਬਜ਼ੀ ਨੇ ਪਾਣੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੁਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਗਿਆਨ ਸਾਡੇ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ:

ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੱਕਣਾ (ਫਾਸਟ ਕੁਕਿੰਗ): ਜਦੋਂ ਪਿਆਜ਼ ਜਾਂ ਟਮਾਟਰ ਵਿੱਚ ਲੂਣ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਨਿਕਲਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਜਲਦੀ ਗਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਖਾਣਾ ਫਟਾਫਟ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੜਵਾਹਟ ਦੂਰ ਕਰਨਾ: ਕਰੇਲੇ ਵਿੱਚ ਲੂਣ ਲਗਾ ਕੇ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਦਾ ਕੜਵਾ ਪਾਣੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਬਜ਼ੀ ਬਹੁਤ ਸੁਆਦ ਬਣਦੀ ਹੈ।

ਸਟਫਿੰਗ ਨੂੰ ਫਟਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ: ਮੂਲੀ ਜਾਂ ਗੋਭੀ ਦੇ ਪਰਾਂਠੇ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੂਣ ਪਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਨਿਚੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਵੇਲਣ ਸਮੇਂ ਪਰਾਂਠੇ ਫਟਣ ਨਾ।