- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਕੀ ਬਲੱਡ ਡੋਨੇਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? World Blood Donor Day 'ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਦੱਸੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ
ਖ਼ੂਨ ਦਾਨ ਨੂੰ ਮਹਾਂਦਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕਦਮ ਹਰ ਸਾਲ ਅਣਗਿਣਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਖ਼ੂਨ ਦਾਨ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਖ਼ੂਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਕਤਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗ਼ਲਤਫ਼ਹਿਮੀਆਂ ਬੈਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Sat, 13 Jun 2026 05:07 PM (IST)
Updated Date: Sat, 13 Jun 2026 05:09 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਖ਼ੂਨ ਦਾਨ ਨੂੰ ਮਹਾਂਦਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕਦਮ ਹਰ ਸਾਲ ਅਣਗਿਣਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਖ਼ੂਨ ਦਾਨ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਖ਼ੂਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਕਤਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗ਼ਲਤਫ਼ਹਿਮੀਆਂ ਬੈਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ਵ ਖ਼ੂਨ ਦਾਤਾ ਦਿਵਸ (World Blood Donor Day) 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ਼ਲਤਫ਼ਹਿਮੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਡਾ. ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਸੁਮਿਤ ਲਵਾਨੀਆ (ਸੀਨੀਅਰ ਕੰਸਲਟੈਂਟ ਅਤੇ ਐੱਚ.ਓ.ਡੀ., ਮੈਡੀਸਨ ਵਿਭਾਗ, ਯਥਾਰਥ ਸੁਪਰ ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ, ਆਗਰਾ) ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਵਾਲ- ਕੀ ਬਲੱਡ ਡੋਨੇਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਥਕਾਵਟ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਜਵਾਬ- ਇਹ ਬਲੱਡ ਡੋਨੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਿੱਥ ਹੈ। ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਦਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਲੋਕ ਖ਼ੂਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਮ ਰੁਟੀਨ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਖ਼ੂਨ ਦਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬੱਸ ਇਹ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖ਼ੂਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਲੈਣ।
ਸਵਾਲ- ਕੀ ਖ਼ੂਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ?
ਜਵਾਬ- ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ। ਖ਼ੂਨ ਦਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਉਸੇ ਪਲ ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸੂਈ ਚੁਭਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਕਲੀਫ਼ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਸੈਕੰਡਾਂ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੂਰੀ ਬਲੱਡ ਡੋਨੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਵਿੱਚ 15 ਮਿੰਟ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਸਵਾਲ- ਕੀ ਬਲੱਡ ਡੋਨੇਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਬੀਮਾਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਜਵਾਬ- ਇਹ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗ਼ਲਤ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਬਲੱਡ ਡੋਨੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰਾਂ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਖ਼ੂਨ ਦਾਤੇ ਲਈ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਟੇਰਾਈਲ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਖ਼ੂਨ ਦਾਨ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਜਾਂ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਫੈਲਣ ਦਾ ਕੋਈ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸਵਾਲ- ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਉਮਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਉਹ ਖ਼ੂਨ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ?
ਜਵਾਬ- ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗ਼ਲਤ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਬੀਮਾਰੀ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਮਰ ਕਾਰਨ ਉਹ ਬਲੱਡ ਡੋਨੇਟ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਮੈਡੀਕਲ ਪੱਖੋਂ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰ, ਹੀਮੋਗਲੋਬਿਨ ਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਹਿਸਟਰੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਉਮਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਖ਼ੂਨ ਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਵਾਲ- ਕੀ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਲੋਕ ਜਾਂ ਦੁਬਲੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਬਲੱਡ ਡੋਨੇਟ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ?
ਜਵਾਬ- ਇਹ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਗ਼ਲਤਫ਼ਹਿਮੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਗਾਈਡਲਾਈਨਜ਼ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ੂਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੋਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।