ਮੌਸਮ ਬਦਲਣ 'ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ੁਕਾਮ-ਬੁਖ਼ਾਰ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ’ਚ ਨਾ ਲਓ, ਇਹ ਮਾਮੂਲੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ ਟੀਬੀ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ
ਬਦਲਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਫਲੂ ਇੱਕ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਬੁਖ਼ਾਰ ਅਤੇ ਜ਼ੁਕਾਮ ਇਸ ਦੇ ਆਮ ਲੱਛਣ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਫਲੂ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ? ਇਹ ਟੀਬੀ ਵਰਗੀ ਗੰਭੀਰ ਬੀਮਾਰੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Publish Date: Sat, 13 Jun 2026 03:08 PM (IST)
Updated Date: Sat, 13 Jun 2026 03:09 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਬਦਲਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਫਲੂ ਇੱਕ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਬੁਖ਼ਾਰ ਅਤੇ ਜ਼ੁਕਾਮ ਇਸ ਦੇ ਆਮ ਲੱਛਣ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਫਲੂ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ? ਇਹ ਟੀਬੀ ਵਰਗੀ ਗੰਭੀਰ ਬੀਮਾਰੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟੱਡੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ ਕਿ ਫਲੂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਟੀਬੀ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਇਹ ਰਿਸਰਚ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਕੀ ਹੈ?
ਕਿਵੇਂ ਫਲੂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਧਦਾ ਹੈ ਟੀਬੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ?
ਮੈਡੀਕਲ ਜਰਨਲ 'ਨੇਚਰ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼' ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਸ ਸਟੱਡੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਫਲੂ ਦਾ ਵਾਇਰਸ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਇਮਿਊਨ ਪਾਥਵੇਅ (ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਰਸਤੇ) ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਟੀਬੀ ਦੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਰਿਸਰਚ ਵਿੱਚ ਫਲੂ ਨਾਲ ਸੰਕਰਮਿਤ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੇ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਸੈਂਪਲਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਕਿਵੇਂ ਲੜਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਦੂਜੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਲੜਾਂਗੇ। ਯਾਨੀ ਫਲੂ ਦਾ ਵਾਇਰਸ ਸਰੀਰ ਦੀ ਟੀਬੀ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਫਲੂ ਦੀ ਵੈਕਸੀਨ ਰੋਕ ਸਕਦੀ ਹੈ ਟੀਬੀ?
ਇਸ ਸਟੱਡੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਵੈਕਸੀਨੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਫਲੂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਟੀਬੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਅਜੇ ਕਲੀਨਿਕਲ ਟ੍ਰਾਇਲਜ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਸੀਜ਼ਨਲ ਫਲੂ ਵੈਕਸੀਨ ਟੀਬੀ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਕੀ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਸਲਿਊਸ਼ਨ ਹੈ?
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫਲੂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਟੀਬੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਫਲੂ ਦਾ ਟੀਕਾ ਲਗਾਉਣਾ ਜੇਬ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਬਹੁਤਾ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ।
ਫਲੂ ਅਤੇ ਟੀਬੀ ਦਾ ਵਧਦਾ ਅੰਕੜਾ
ਫਲੂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਅਰਬ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਅੰਕੜਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਵਰਲਡ ਹੈਲਥ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (WHO) ਮੁਤਾਬਕ, ਹਰ ਸਾਲ ਸਾਹ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਕਰੀਬ 2.9 ਤੋਂ 6.5 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਰ ਸਾਲ ਫਲੂ ਅਤੇ ਟੀਬੀ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋੜ ਕਿਸ ਨੂੰ ਹੈ?
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਹ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਜਾਂ ਸ਼ੂਗਰ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, 65 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੀ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਫਲੂ ਦੀ ਵੈਕਸੀਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।