ਫ਼ਾਲਤੂ ਖ਼ਰਚਾ ਛੱਡ ਬੱਚਤ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖਣਗੇ ਬੱਚੇ, ਪਾਕਿਟ ਮਨੀ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੰਝ ਸਿਖਾਓ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ
ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪਾਕਿਟ ਮਨੀ ਦੇਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਵੀ ਦੱਸੀ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਆਵੇਗੀ। ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੈਸਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਅਤੇ ਕਮਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਸਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਆਵੇਗੀ।
Publish Date: Sat, 27 Jun 2026 04:03 PM (IST)
Updated Date: Sat, 27 Jun 2026 04:05 PM (IST)

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪਾਕਿਟ ਮਨੀ ਦੇਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਵੀ ਦੱਸੀ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਆਵੇਗੀ। ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੈਸਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਅਤੇ ਕਮਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਸਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਆਵੇਗੀ।
ਪਾਕਿਟ ਮਨੀ ਰਾਹੀਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦੀ ਸਮਝ ਕਿਵੇਂ ਦੇਈਏ?
ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਟ ਮਨੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੈਸਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕੁਝ ਅਹਿਮ ਗੱਲਾਂ ਸਿਖਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ:
1. ਪਾਕਿਟ ਮਨੀ ਨੂੰ ਇਨਕਮ ਦੱਸੋ
ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਟ ਮਨੀ ਦਿੰਦੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਘਰ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਟਾਸਕ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਦਾ ਹੋਮਵਰਕ ਪੂਰਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਵਾਰਡ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਕਿਟ ਮਨੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
2. ਬਜਟ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿਓ
ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਪੈਸੇ ਦੇਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਿਓ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਇੰਨੇ ਹੀ ਪੈਸੇ ਮਹੀਨੇ ਭਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆਵੇਗੀ ਕਿ ਇੰਨੇ ਹੀ ਪੈਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੌਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।
3. ਜਲਦੀ ਖ਼ਰਚ ਕਰਨ 'ਤੇ ਸਬਕ ਦਿਓ
ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪੈਸੇ ਖ਼ਰਚ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਬਾਰੇ ਸਿਖਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪਾਕਿਟ ਮਨੀ ਨਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।
4. ਖ਼ਰਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਚਤ ਕਰਵਾਓ
ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਬਚਾਉਣਾ ਸਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਟ ਮਨੀ ਦਿੰਦੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਬਚਾਉਣ ਕਰਨ ਲਈ ਬੋਲੋ। ਫਿਰ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਤਰਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਓ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਬੈਕਅੱਪ ਸੇਵਿੰਗਸ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਜੇਕਰ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪੈਸੇ ਖ਼ਰਚ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਪੈਸੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇੰਨੀ ਪਾਕਿਟ ਮਨੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਚੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੇਵਿੰਗਸ ਦੇ ਨਾਲ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ 10-20% ਪੈਸੇ ਹੋਰ ਜੋੜ ਦਿਓ।
5. ਸਾਰੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਾ ਕਰੋ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਮਹਿੰਗੀ ਚੀਜ਼ ਲੈ ਕੇ ਦੇਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੱਸੋ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਉਹ ਖੁਦ ਆਪਣੀ ਪਾਕਿਟ ਮਨੀ ਨਾਲ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਜੋੜੇ ਜਾਣ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲੇਗੀ ਕਿ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।