ਸਾਵਧਾਨ! ਸਿਰਫ਼ ਦਵਾਈਆਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਵੀ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ AMR ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ; ਖੋਜ 'ਚ ਵੱਡਾ ਖੁਲਾਸਾ
ਐਂਟੀਮਾਈਕਰੋਬਾਇਲ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ (AMR) ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਖ਼ਤਰੇ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ ਹੈ। AMR ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਕੀਟਾਣੂ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿਕਸਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲੀਆ ਖੋਜ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਆਓ ਇਸ ਨਵੇਂ ਕਾਰਕ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰੀਏ।
Publish Date: Sat, 13 Jun 2026 08:37 AM (IST)
Updated Date: Sat, 13 Jun 2026 08:38 AM (IST)

ਪੀਟੀਆਈ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਐਂਟੀਮਾਈਕਰੋਬਾਇਲ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ (AMR) ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਖ਼ਤਰੇ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ ਹੈ। AMR ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਕੀਟਾਣੂ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿਕਸਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲੀਆ ਖੋਜ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਆਓ ਇਸ ਨਵੇਂ ਕਾਰਕ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰੀਏ।
ਕੀ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਹੀ ਦੋਸ਼ੀ ਹਨ?
ਕਿੰਗਜ਼ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਐਂਟੀਮਾਈਕਰੋਬਾਇਲ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਭੀੜ-ਭਾੜ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਰਹਿਣਾ ਅਤੇ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਵਰਗੇ ਕਾਰਕ ਇਸ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਗਲੇ 25 ਸਾਲਾਂ 'ਚ 39 ਮਿਲੀਅਨ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਇਸ ਸੰਕਟ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ 'The Lancet' ਜਰਨਲ 'ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਗਲੇ 25 ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ 39 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਰੋਗਾਣੂਨਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਕਾਰਨ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਗੁਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ AMR ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਚੁਣੌਤੀ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਖੋਜ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ?
ਕਿੰਗਜ਼ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ 'ਚ ਵਿਗਿਆਨ 'ਚ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਲੇਖਕ, ਤਾਨੀਆ ਡੋਟੋਰੀਨੀ ਨੇ ਖੋਜ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ 'ਚ ਦੱਸਿਆ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਧਿਐਨ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਪੈਮਾਨੇ, ਬਹੁ-ਮਾਡਲ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਵਰਤਦਾ ਹੈ - ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਪਛਾਣ ਕਰਕੇ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਗੁਣ ਉਭਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਫੈਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖਤਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਤਾਨੀਆ ਡੋਟੋਰੀਨੀ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਖਤਰੇ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਅਸਮਾਨਤਾ, ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ, ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸਮਾਨਤਾ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਢਾਂਚਾਗਤ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਹੈ।