- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਵਾਰ-ਵਾਰ ਛਿੱਕਾਂ ਤੇ ਬੰਦ ਨੱਕ ਤੋਂ ਹੋ ਪਰੇਸ਼ਾਨ? ਸਿਰਫ਼ ਧੂੜ-ਮਿੱਟੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ 6 ਕਾਰਨ ਵੀ ਕਰਦੇ ਨੇ ਐਲਰਜੀ ਨੂੰ ਟ੍ਰਿਗਰ
ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਐਲਰਜੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ਼ ਧੂੜ-ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਵੀ ਹਾਂ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਅਚਾਨਕ ਨੱਕ ਬੰਦ ਹੋਣਾ, ਛਿੱਕਾਂ ਆਉਣੀਆਂ ਜਾਂ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਲਾਲ ਧੱਫੜ ਪੈ ਜਾਣੇ ਸਾਡਾ ਪਿੱਛਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Sun, 05 Jul 2026 03:32 PM (IST)
Updated Date: Sun, 05 Jul 2026 03:34 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਐਲਰਜੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ਼ ਧੂੜ-ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਵੀ ਹਾਂ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਅਚਾਨਕ ਨੱਕ ਬੰਦ ਹੋਣਾ, ਛਿੱਕਾਂ ਆਉਣੀਆਂ ਜਾਂ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਲਾਲ ਧੱਫੜ ਪੈ ਜਾਣੇ ਸਾਡਾ ਪਿੱਛਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ।
ਆਖਰ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਪੀ.ਜੀ.ਆਈ. ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਐਚ.ਓ.ਡੀ. (HOD), ਡਾ. ਜੈਮੰਤੀ ਬਖਸ਼ੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਾਡੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਲੁਕੇ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਕਾਰਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਸਾਡਾ ਕਦੇ ਧਿਆਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਆਓ, ਸੌਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਣਦੇਖੇ 'ਟ੍ਰਿਗਰਸ' (ਕਾਰਨਾਂ) ਨੂੰ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਐਲਰਜੀ ਨੂੰ ਚੁੱਪ-ਚੁਪੀਤੇ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਬੈੱਡਰੂਮ
ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਇਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਐਲਰਜੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜੜ੍ਹ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਾਡੇ ਗੱਦਿਆਂ, ਸਿਰਹਾਣਿਆਂ ਅਤੇ ਚਾਦਰਾਂ ਵਿੱਚ 'ਡਸਟ ਮਾਈਟਸ' ਨਾਮ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਬਾਰੀਕ ਜੀਵ ਪਲਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨੰਗੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਛਾਣ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਦੇ ਸਾਰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਛਿੱਕਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਨੱਕ ਬੰਦ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਮਝ ਜਾਓ ਕਿ ਸਮੱਸਿਆ ਬਿਸਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਬਚਾਅ ਦਾ ਤਰੀਕਾ: ਚਾਦਰਾਂ ਅਤੇ ਸਿਰਹਾਣੇ ਦੇ ਗਿਲਾਫ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ 60°C ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਧੋਵੋ। ਬੈੱਡਰੂਮ ਵਿੱਚੋਂ ਕਾਲੀਨ ਹਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਐਲਰਜਨ-ਪਰੂਫ ਕਵਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਡਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ
ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਕੂਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ ਜਾਂ ਕੂਲਰ ਵੀ ਐਲਰਜੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਿਲਟਰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸਾਫ਼ ਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਇਹ ਪੂਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਧੂੜ, ਉੱਲੀ ਅਤੇ ਐਲਰਜੀ ਵਾਲੇ ਬਾਰੀਕ ਕਣ ਸੁੱਟਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਪਛਾਣ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ: ਏਸੀ ਜਾਂ ਕੂਲਰ ਚਾਲੂ ਕਰਦੇ ਹੀ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਤਬੀਅਤ ਵਿਗੜਨ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਜਾਓ।
ਬਚਾਅ ਦਾ ਤਰੀਕਾ: ਹਰ 1 ਤੋਂ 3 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫਿਲਟਰ ਬਦਲੋ ਜਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ 'HEPA' ਗ੍ਰੇਡ ਵਾਲੇ ਫਿਲਟਰ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ।
ਮਹਿਕਦੇ ਘਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਸੱਚ
ਅਸੀਂ ਘਰ ਨੂੰ ਮਹਿਕਾਉਣ ਲਈ ਰੂਮ ਫ੍ਰੈਸ਼ਨਰ, ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਜਾਂ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਬਰਿਕ ਸੌਫਟਨਰ ਦੀ ਖ਼ੂਬ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਰਸਾਇਣ ਛੱਡਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਾਡੀ ਸਾਹ ਨਲੀ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿੜਕੀਆਂ ਅਕਸਰ ਬੰਦ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਵਾਂ ਪੇਂਟ, ਨਵਾਂ ਫਰਨੀਚਰ ਅਤੇ ਬਣਾਉਟੀ ਫ਼ਰਸ਼ ਵੀ ਕਈ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਗੈਸਾਂ ਛੱਡਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ 'ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਐਲਰਜੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਅਤੇ ਕੈਮੀਕਲ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਓ।
ਤੁਹਾਡੀ ਪਲੇਟ ਵਿੱਚ ਲੁਕੇ ਦੁਸ਼ਮਣ
ਪੈਕੇਟ ਵਾਲੇ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਰੰਗ, ਪ੍ਰਿਜ਼ਰਵੇਟਿਵਜ਼ (ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਤੱਤ) ਅਤੇ ਸਵਾਦ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ 'ਹਿਡਨ ਐਲਰਜੰਸ' (ਲੁਕਵੀਂ ਐਲਰਜੀ) ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੱਚੇ ਫਲ ਜਾਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਿਲਕੁਲ ਉਹੀ ਐਲਰਜੀ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਧੂੜ ਜਾਂ ਪਰਾਗ ਕਣਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਡਾਇਰੀ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਲਿਖੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਖਾਧਾ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਸਲੀ ਕਾਰਨ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।
ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਹਵਾ ਦਾ ਕਹਿਰ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਲਗਭਗ 77% ਆਬਾਦੀ ਅਜਿਹੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ (PM2.5) ਦਾ ਪੱਧਰ WHO ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪੈਮਾਨਿਆਂ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਸਾਹ ਨਲੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਰਤ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਐਲਰਜੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਐਲਰਜੀ ਦਾ ਮੌਸਮ ਹੁਣ ਲੰਬਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਗੋਲੀਆਂ ਖਾਣ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਚੱਲੇਗਾ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ AQI (ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ) ਚੈੱਕ ਕਰੋ, ਖ਼ਰਾਬ ਹਵਾ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਘੱਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਏਅਰ ਪਿਊਰੀਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
ਤਣਾਅ
ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੀ ਟੈਨਸ਼ਨ, ਆਫ਼ਿਸ ਦਾ ਕੰਮ ਜਾਂ ਘਰ ਦੇ ਝਗੜੇ- ਇਹ ਸਭ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਣਾਅ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਅਤੇ ਐਡਰੇਨਾਲੀਨ ਵਰਗੇ ਹਾਰਮੋਨ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਜੋ 'ਹਿਸਟਾਮਾਈਨ' ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਕੇ ਐਲਰਜੀ ਨੂੰ ਟ੍ਰਿਗਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਨੀਂਦ ਲੈਣਾ, ਕਸਰਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਤਣਾਅ-ਮੁਕਤ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਐਲਰਜੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਐਲਰਜੀ ਨਾਲ ਲੜਨਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਅਕਸਰ ਲੁਕ ਕੇ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤਮਾਮ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਾਹਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਤਣਾਅ 'ਤੇ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਦਿਓ।