- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਭਾਰਤ ’ਚ ਕਿਉਂ 'ਬੈਨ' ਹੋਈ ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ ਦੀ 'ਸਤਲੁਜ' ਮੂਵੀ? ਸੀਬੀਐਫਸੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ OTT ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਤੱਕ, ਕੀ ਹੈ ਪੂਰਾ ਵਿਵਾਦ?
ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਸਤਲੁਜ' ਨੂੰ ਸੀਬੀਐਫਸੀ (CBFC) ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਮੀਦ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਕਿਰਨ ਉਦੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਜ਼ੀ5 (ZEE5) 'ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਟਿਕ ਸਕੀ ਕਿਉਂਕਿ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Mon, 06 Jul 2026 12:07 PM (IST)
Updated Date: Mon, 06 Jul 2026 12:13 PM (IST)
ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਸਤਲੁਜ' ਨੂੰ ਸੀਬੀਐਫਸੀ (CBFC) ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਮੀਦ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਕਿਰਨ ਉਦੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਜ਼ੀ5 (ZEE5) 'ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਟਿਕ ਸਕੀ ਕਿਉਂਕਿ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਖਰ ਕਿਉਂ ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ (Diljit Dosanjh) ਦੀ 'ਸਤਲੁਜ' ਮੂਵੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੰਨਾ ਵਿਵਾਦ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਕਿਉਂ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ? ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਅਸਲ ਵਜ੍ਹਾ।
ਭਾਰਤ ’ਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ 'ਸਤਲੁਜ'?
'ਸਤਲੁਜ' (Satluj) ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ 'ਪੰਜਾਬ 95' (Punjab 95) ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਮਾਨਵ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ (Human Rights Activist) ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 80-90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦ/ਉਗਰਵਾਦ ਦੇ ਦੌਰ ਦੌਰਾਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਣਪਛਾਤੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਸਬੂਤ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸਬੰਧਿਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਚੁੱਪਚਾਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ![naidunia_image]()
ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਦਾ ਅਗਵਾ ਅਤੇ ਕਤਲ
ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਸ਼ਾਂਤ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਥਿਤ ਉਲੰਘਣਾ ਵੱਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ। 1995 ਵਿੱਚ ਖਾਲੜਾ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਗਵਾ ਅਤੇ ਕਤਲ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਵਿਸ਼ਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਸੈਂਸਰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਦਿੱਕਤ ਆਈ। ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀਬੀਐਫਸੀ (CBFC) ਨੇ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ 127 ਕੱਟ (Cuts) ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਮੇਕਰਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਬੋਰਡ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੱਟਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸਨ। ਮੇਕਰਸ ਮੁਤਾਬਕ, ਸੀਬੀਐਫਸੀ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚੋਂ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਦਾ ਨਾਮ ਤੱਕ ਬਦਲਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ। ![naidunia_image]()
ਓਟੀਟੀ (OTT) ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਹਟਾਈ ਗਈ ਫ਼ਿਲਮ?
ZEE5 'ਤੇ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 3 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਯਾਨੀ 5 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜ਼ੀ5 ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਸਿਰਫ਼ 'ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ' ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇਸ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ।
Zee5 ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਮੇਕਰਸ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ। ਓਟੀਟੀ 'ਤੇ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕੱਟ ਦੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜ਼ੀ5 ਨੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ, "ਰਿਲੀਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 'ਸਤਲੁਜ' ਨੂੰ ਜੋ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਹਰ ਉਸ ਦਰਸ਼ਕ ਦੇ ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦੀ ਹਾਂ ਜਿਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਸਬਸਕ੍ਰਾਈਬ ਕੀਤਾ, ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਆਰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਪਰਦੇ 'ਤੇ ਸਾਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।" ![naidunia_image]()
ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਇਹ ਵਜ੍ਹਾ
Zee5 ਨੇ ਇਹ ਦੱਸੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਸਟ੍ਰੀਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ, ਕਿਹਾ, "ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦਿਆਂ, 'ਸਤਲੁਜ' ਫ਼ਿਲਮ ਅਗਲੀ ਸੂਚਨਾ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਅਸੀਂ ਸਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਪਣਾ ਕੇ ਹਰ ਉਚਿਤ ਤਰੀਕਾ ਵਰਤਣ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਤੱਕ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਸਕੇ।"
ਹਾਲਾਂਕਿ, Zee5 ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਹਟਾਏ ਜਾਣ ਦਾ ਸਬੰਧ ਇਸ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਏ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਦੇ ਵਿਵਾਦ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੋੜਿਆ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਕਦਮ ਨੇ 'ਸਤਲੁਜ' ਦੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸਫ਼ਰ ਵੱਲ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ।
ਫ਼ਿਲਮ 'ਸਤਲੁਜ' ਬਾਰੇ
'ਸਤਲੁਜ', ਹਨੀ ਤ੍ਰੇਹਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਦਮਦਾਰ ਬਾਇਓਪਿਕ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ, ਅਰਜੁਨ ਰਾਮਪਾਲ (Arjun Rampal) ਅਤੇ ਸੁਵਿੰਦਰ ਵਿੱਕੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਮਾਨਵ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ (Jaswant Singh Khalra) ਦੀ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਉਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਗ਼ੈਰ-न्यायिक ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ।