Sad News : ਸੰਗੀਤ ਜਗਤ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ! ਦੇਸ਼ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕਾ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ, ਲੰਬੀ ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਲਏ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬੀਮਾਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੰਡਵਾਨੀ ਗਾਇਕਾ ਤੀਜਨ ਬਾਈ ਦਾ ਰਾਏਪੁਰ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ 70 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਰਾਤ 3.15 ਵਜੇ ਰਾਏਪੁਰ ਏਮਜ਼ 'ਚ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਕਲਾ ਜਗਤ 'ਚ ਸੋਗ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌੜ ਗਈ ਹੈ। ਤੀਜਨ ਬਾਈ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦਮਦਾਰ ਆਵਾਜ਼, ਜੀਵੰਤ ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੰਚ 'ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਵੰਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪੰਡਵਾਨੀ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ
Publish Date: Sun, 05 Jul 2026 11:08 AM (IST)
Updated Date: Sun, 05 Jul 2026 11:11 AM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਰਾਏਪੁਰ : ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬੀਮਾਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੰਡਵਾਨੀ ਗਾਇਕਾ ਤੀਜਨ ਬਾਈ ਦਾ ਰਾਏਪੁਰ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ 70 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਰਾਤ 3.15 ਵਜੇ ਰਾਏਪੁਰ ਏਮਜ਼ 'ਚ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਕਲਾ ਜਗਤ 'ਚ ਸੋਗ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌੜ ਗਈ ਹੈ। ਤੀਜਨ ਬਾਈ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦਮਦਾਰ ਆਵਾਜ਼, ਜੀਵੰਤ ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੰਚ 'ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਵੰਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪੰਡਵਾਨੀ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦੀ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਦਿੱਤੀ ਪਹਿਲੀ ਜਨਤਕ ਸਟੇਜ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ
ਭਿਲਾਈ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਨਿਆਰੀ ਪਿੰਡ 'ਚ ਜਨਮੀ ਤੀਜਨ ਬਾਈ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹੁਨੁਕਲਾਲ ਪਰਧਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸੁਖਵਤੀ ਸਨ। ਬਚਪਨ 'ਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਨਾ ਬ੍ਰਜਲਾਲ ਤੋਂ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਸੰਸਕਾਰ ਹੀ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹੋਏ ਉਮੇਦ ਸਿੰਘ ਦੇਸ਼ਮੁਖ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਮਹਿਜ਼ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਜਨਤਕ ਸਟੇਜ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਚ ਵੱਡਾ ਮੋੜ ਉਦੋਂ ਆਇਆ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੰਗਕਰਮੀ ਹਬੀਬ ਤਨਵੀਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੇਖੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਚਾਂ 'ਤੇ ਪਛਾਣ ਮਿਲੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਕਈ ਐਵਾਰਡਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹਨ ਤੀਜਨ ਬਾਈ
ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਕਲਾ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ 'ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ' ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਲਾ ਆਚਾਰੀਆ ਸਨਮਾਨ, ਦੇਵੀ ਅਹਿਲਿਆ ਸਨਮਾਨ, ਐਮ.ਐਸ. ਸੁੱਬਾਲਕਸ਼ਮੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਡੀ.ਲਿਟ ਸਮੇਤ ਕਈ ਵੱਕਾਰੀ ਸਨਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਨਵਾਜਿਆ ਗਿਆ।
ਡਾ. ਤੀਜਨ ਬਾਈ ਦਾ ਜਾਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਕਲਾਕਾਰ ਦਾ ਨਿਧਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੀ ਉਸ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਘਾਟਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਲੋਕ ਕਲਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਮੰਚ 'ਤੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿਵਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਭਾਵੇਂ ਹੁਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਪੰਡਵਾਨੀ ਦੀ ਹਰ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਿਊਂਦੀ ਰਹੇਗੀ।